قوانین مربوط به نورگیر ها و نورگیری در ساختمان

تعبیۀ مجراهای خارجی نور و هوا در حدود داخلی ملک و خارج از سطح اشغال تعیین شده، مشروط به اخذ مجوز از شهرداری ها و سایر مراجع صدور پروانۀ ساختمان و در صورتی مجاز است که برای مقاصدی غیر از تأمین نور و هوا مورد استفاده قرار نگیرند و الزامات قسمت -۴ ۲-۹-۵ در آنها رعایت شده باشد.

این مجراها بسته به فضاهایی در زیرزمین که نیاز به نور و تهویه دارند، میتوانند در کنار جبهه های آزاد بنا ادامه یابند و کف آنها نباید جزئی از مساحت زیرزمین محاسبه شود.

هیچ قسمت از ساختمان نباید به داخل حیاط های کوچک محصور (پاسیوها) که برای نورگیری و تهویۀ فضاهای ساختمان تعبیه میشوند، پیش آمدگی داشته باشد.

عمق نورگیری در هر اتاق یا فضا یا فاصلۀ مورد قبول برای نورگیری از یک پنجره، حداکثر ۷ متر است.

در مـواردی که فضاهایی از دو تصرف مستقل از یک حیاط خلوت یا پاسیو نور و هوا میگیرند، فاصلۀ دیوارهای پنجره های مقابل آنها از هم نباید در هیچ شرایطی کمتر از ۳ متر باشد.
مگر آنکه در مقررات اختصاصی تصرف ها به گونه ای دیگر تعیین شده باشد.

درصورتیکه طبقات زیرین ساختمان (زیرزمین یا همکف) به توقفگاه اختصاص داده شود، حیاط های خلوت یا پاسیوهایی که برای تأمین نور و تهویۀ اتاق ها و فضاهای قابل سکونت و اشتغال پیش بینی شده اند، نباید تا فضای توقفگاه ادامه یابند، مگر آنکه کاملاً به نحوی دوربندی شده باشند که امکان انتقال دود یا صدای توقفگاه به فضاهای اقامت و اشتغال وجود نداشته باشد.
قرارگیری نورگیر سقفی فاقد بازشو در حدفاصل توقفگـاه و پاسـیوها، بـه شـرط اسـتفاده از مصـالح غیرریزنده مقاوم در برابر ضربه و حرارت و آتش، بلامانع است.

در ساختمان های گروه ۱ تا ۵ حیاط های خلوت یا پاسیوهایی که برای تأمین نور و تهویۀ فضاهای اقامت یا اشتغال در طبقات پیشبینی میشوند، باید دارای حداقل

• ۱۲ مترمربع مساحت با
• حداقل ۳ متر عرض

باشند، مگر در مقررات اختصاصی تصرفی به گونه ای دیگر مطرح شده باشد.

در ساختمان های گروه های ۱ تا ۵ اگر حیاط های خلوت یا پاسیوها فقط برای تأمین نور و تهویۀ آشپزخانه یا انبار در طبقات پیش بینی شوند، باید دارای

• حداقل ۶ مترمربع مساحت با
• حداقل ۲ متر عرض

باشند، مگر در مقررات اختصاصی تصرفی به گونه ای دیگر مطرح شده باشد.

در ساختمان های گروه ۱ تا ۵

• واقع در زمین های با مساحت کمتر از ۲۰۰ مترمربع،

مساحت الزامی حیاط خلوت یا پاسیو، با رعایت سایر الزامات مربوط به سطح و اندازه آنها در تصرف موردنظر،

• برای نورگیری فضاهای اقامت یا اشتغال، حداقل ۶ درصد مساحت زمین، و
• برای نورگیری آشپزخانه، حداقل ۳ درصد مساحت زمین،

است.

در ساختمان های گروه ۱ تا ۵

• واقع در زمین های بزرگتر از ۲۰۰ مترمربع،

عرض الزامی حیاط خلوت با رعایت مقررات سطح امدادرسانی، حداقل ۳ متر و

• در زمین های کمتر از ۲۰۰ متر مربع،

حداقل ۲ متر است، مگر آنکه در مقررات اختصاصی تصرف ها به گونه ای دیگر بیان شده باشد.

تعیین اندازه های مورد نیاز برای پاسیو با افزایش طبقات در ساختمان های گروه های ۶ و ۷ ضمن رعایت سایر الزامات مربوط به سطح و اندازه آنها در تصرف موردنظر، باید مطابق با نیازهای نورگیری تمام طبقات و به تشخیص مهندس طراح معماری و تأیید شهرداری یا سایر مراجع صدور پروانه ساختمان صورت گیرد.

حیاط های داخلی محصور به صورت گودال باغچه، در صورتیکه به منظور تأمین نور و تهویه فضاهای سکونت و اشتغال در زیرزمین مورد اسـتفاده قـرار گیرنـد، بایـد دارای حـداقل ۲۰ مترمربع مساحت و حداقل ۴/۵ متر عرض باشند.

برای تامین نور و تهویه سایر فضاها، ابعاد گودال باغچه باید امکان تامین نور و تهویه مطـابق الزامـات آن فضاها و مقررات پاسیوها و حیاط های خلوت را فراهم نماید.

۲-۴-۸-۵-۴

برای تأمین نور و هوای فضاهای اقامت و اشتغال توسط حیاط های داخلی، سطوحی گودال باغچه محسوب میشوند که همه نقاط واقع بـر کـف آن در سـطح افقـی، توسـط مخروطـی فرضی با زاویه رأس ۴۵ درجه مستقیماً از گشودگی آسمان برخوردار باشند.

۳-۴-۸-۵-۴

مسقف نمودن گودال باغچه مجاز نیست.

۴-۴-۸-۵-۴

در کف گودال باغچه ها باید تمهیدات کافی بـرای هـدایت و دفـع نـزولات جـوی و دسترسی مناسب به منظور رسیدگی و نظافت آنها پیش بینی شود.

تمام آشپزخانه های مستقل در واحدهای مسکونی باید دارای نور و تهویۀ طبیعی مستقل باشند.

در واحدهای مسکونی دارای زیربنای ۷۵ متر مربع یا بیشتر و یا در تمام مواردی که فاصلۀ دورترین نقطۀ آشپزخانه باز از پنجره فضای مجاور بیشتر از ۷ متر است، تعبیه نور طبیعی مستقل برای این نوع آشپزخانه نیز الزامی است.

در ساختمان های مسکونی گروه ،۳ احداث حیاط های محصور به صورت گودال باغچه، برای تأمین نور و تهویه فضاهای سکونت مشروط بر انطباق با مقررات تعیین شده در قسمت ۴-۸-۵-۴  مجاز است.

در زمین های بزرگتر از ۲۰۰ مترمربع اگر فضاهای اقامت اصلی از دو تصرف مسکونی مستقل، از یک حیاط داخلی نور و هوا بگیرند، فاصله دیوارهای پنجره های مقابل آنها از هـم نبایـد کمتر از ۶ متر باشد.

در ساختمان های بلند، حداکثر برای شش طبقه آخر می توان از پاسـیوهای داخلـی بـرای نورگیری و تهویه فضاهای اقامت، اشتغال و آشپزخانه ها استفاده کرد.

در صـورت اسـتفاده از حیـاط خلوت که یک ضلع آن به فضای آزاد باز است، محدودیتی برای نورگیری همه طبقات وجود نـدارد.
اگر حیاط خلوت رو به معابر یا فضاهای عمومی شهری باز باشد، رعایـت مقـررات مربـوط بـه نمـا و حجم ساختمان، در قسمت ۴-۴-۴ الزامیست.