در حال نمایش 11 نوشته (از کل 11)
  • نویسنده
    نوشته‌ها
  • #2912 پاسخ
    ihgedas_dijam
    مشارکت کننده

    معماری ایرانی را در دوره اسلامی پیش از دوره معاصر به چهار سبک خراسانی، رازی، آذری و اصفهانی تقسیم می کنند، که در این مطلب به معرفی اجمالی این سبک ها می پردازیم، همچنین ویژگی های هر یک را بیان کرده و بنا های شاخص هر سبک را ذکر می کنیم.

    [size=medium]سبک خراسانی:[/size]

    با طلوع اسلام ساخت بناهای مذهبی به خصوص مساجد آغاز گردید. سبک خراسانی اولین سبک معماری اسلامی بوده، چون اولین بناها در خراسان ایجاد شده، لذا به سبک خراسانی معروف است. این سبک در قرون اولین (1 تا 4 هجری) رایج بوده و تحت تأثیر پلان و نقشه مساجد عربی با ساختمانی ایرانی (پارتی) با فضای ساده (فاقد تزئینات) بنا احداث شده‌اند.

    [size=medium] ویژگی‌های سبک خراسانی:[/size]

    1. پلان مستطیل شکل
    2. فضای شبستانی یا چهل ستونی
    3. ساده و بی‌پیرایه (فاقد تزئینات)
    4. مصالح اولیه خشت خام و آجر
    5. فاقد پوشش و تزئینات یا گاهاً پوشش کاهگل
    6. استفاده از تک منار منفک با مقطع دایره‌ای در شمال بنا
    7. قوس‌های بیضی، تخم‌مرغی، ناری

    در سبک خراسانی پلان و نقشه مساجد عربی و ساختمان بنا ایرانی است.

    [size=medium]بناهای سبک خراسانی:[/size]

    1. مسجد جامع فهرج
    2. مسجد تاریخانه‌ی دامغان
    3. مسجد جامع نیریز
    4. مسجد جامع ابرقو
    5. مسجد جامع ميید
    6. مسجد جامع اردستان
    7. مسجد جامع اصفهان
    8. ارگ بم در کرمان
    9. رباط ماهی یا چاهه در سرخس
    10. پل – سد امیر در شیراز
    11. مسجد جامع اردبیل

    [size=medium]- سبک رازی:[/size]

    تغییرات اسلوب معماری روندی تدریجی و آرام دارد، آغاز تغییرات در اسلوب خراسانی و نزدیک شدن آن به سبک رازی از دوره‌ی آل زیار و سامانیان صورت پذیرفته است. سبک رازی دومین سبک معماری پس از اسلام در ایران می‌باشد. که اوج آن در دوره‌ی سلجوقی بوده است.چون اولین بناها در شهر ری (راز) احداث گردیده، به سبک رازی معروف است. از مهمترین تغییرات این سبک حذف فضای شبستانی و ستون‌های آن و احداث ایوان، گنبد با پلان چهار ایوانی می‌باشد.

    اصلی‌ترین متنوع‌ترین سبک معماری ایرانی، سبک رازی است.

    سبک رازی تحت تأثیر سبک پارسی و پارتی قرار دارد.

    روند تغییر مساجد شبستانی به ایوانی

    مساجد شبستانی: مانند مسجد جامع فهرج یزد، مسجد تاریخانه‌ی دامغان. مساجد چهار طاقی: مانند مسجد یزد خواست، مسجد جامع اردبیل. مساجد تک ایوانی: مانند مسجد جامع نیریز، مسجد جامع رجبعلی (درخونگاه تهران) مسجد جامع یزد، مسجد جامع سمنان. مساجد دو ایوانی: مسجد جامع زوزن (فریومد خراسان)، مسجد جامع ساوه. مساجد چهار ایوانی: مسجد جامع اصفهان – مسجد امام اصفهان

    [size=medium]ویژگی‌های سبک رازی:[/size]

    1. پلان مستطیل شکل
    2. فضای ایوانی
    3. مصالح اولیه آجر
    4. ساخت ایوان 0پلان ایوان مربع شکل می‌باشد)
    5. استفاده از طاق‌های جناقی (تیزه دار)
    6. ساخت گنبد و متعلقات آن (گوشواره و فیلپوش)، گنبدها بر پشت ایوان جنوبی ساخته می‌شده است.
    7. ساخت زوج مناره بر ایوان جنوبی
    8. استفاده از تزئینات (گچ‌بری، آجرکاری، گره‌سازی، کاشی خشتی)

    [size=medium]بناهای سبک رازی:
    [/size]
    1. مقبره‌ی امیر اسماعیل سامانی در بخارا
    2. گنبد سرخ مراغه
    3. مقبره‌ی امیر ارسلان جاذب در مشهد
    4. برج رسگت در سواد کوه مازندران
    5. برج لاجیم در مازندران
    6. برج اردکان در گرگان
    7. برج مهماندوست در دامغان
    8. برج طغرل در شهر ری
    9. برج علاءالدین تکش در ورامین
    10. برج مقبره‌های خرقان در همدان
    11. گنبد قابوس در گرگان
    12. مسجد برسیان در اصفهان
    13. مسجد جامع اردستان
    14. مسجد جامع کبیر قزوین
    15. رباط شرف (کاروانسرای شرف) در سرخس
    16. مسجد جامع گلپایگان
    17. مسجد جامع اصفهان (عتیق اصفهان)
    18. گنبد علویان درهمدان
    19. پل شهرستان در اصفهان
    20. حرم حضرت عبدالعظیم

    [size=medium]
    – سبک آذری:
    [/size]
    با ورود مغولان (ایلخانی) این شیوه معماری آغاز گردید و تا زمان صفویه ادامه داشته است. چون اولین بناها درتبریز احداث گردید به سبک آذری معروف است. دوره‌ی حکومت غازان خان را آغاز سبک آذری می‌دانند.

    سبک آذری خود به دو شیوه قابل تفکیک می‌باشد:

    الف: شیوه‌ی اول سبک آذری مربوط به دوره‌ی ایلخانی به مرکزیت تبریز با ویژگی‌های زیر:

    1. ساخت بناهای سترگ و عظیم
    2. توجه به تناسبات عمودی بنا
    3. ساخت ایوان با پلان مستطیل شکل
    4. تنوع در ایوان سازی
    5. استفاده از تزئیناتی چون گچ‌بری، کاشی زرین فام و کاشی نقش برجسته.

    ب: شیوه ی دوم سبک آذری مربوط به دوره‌ی تیموری به مرکزیت سمرقند با ویژگی‌های زیر:

    1. ساخت ساقه (گلوگاه) بین فضای گنبد و گنبد خانه.
    2. ایجاد سطوح ناصاف در تمامی بنا.
    3. استفاده از تزئینات کاشی معرق (موزاییک کاری)

    دوره‌ی تیموری اوج معماری سبک آذری می‌باشد.

    [size=medium]از بناهای سبک آذری:[/size]

    1. شنب غازان
    2. ربع رشیدی
    3. رصدخانه‌ی مراغه
    4. ارگ علیشاه در تبریز
    5. مدرسه و تکیه‌ی امیر چخماق
    6. زندان اسکندر یا مدرسه‌ی ضیاییه در یزد
    7. مسجد جامع ورامین
    8. گنبد سلطانیه یا مقبره‌ی اولجایتو
    9. جرم امام رضا (ع)
    10. مقبره‌ی شیخ صفی الدین اردبیلی
    11. مسجد کبود تبریز یا جهانشاه
    12. مدرسه‌ی امامی اصفهانی
    13. مسجد جامع یزد
    14. مسجد گوهرشاد
    15. مجموعه‌ی تاریخی سنگ بست
    16. مقبره ی شاه نعمت‌الله ولی در ماهان کرمان
    17. مدرسه‌ی غیاثیه خردگرد در خواف
    18. مسجد جامع عتیق شیراز
    19. مقعه‌هارونیه در توس
    20. گور امیر تیمور در سمرقند
    21. مزار شیخ احمد جام در تربت جام
    22. مقبره‌ی سلطان بخت آغا در اصفهان
    23. مسجد و مدرسه‌ی طلاکاری در سمرقند
    24. مجموعه‌ی آرامگاه‌های شاه زند در سمرقند
    25. مدرسه‌ی گوهرشاد در هرات
    26. مسجد بی‌بی خاتون در سمرقند
    27. مدرسه‌ی میر عرب در بخارا
    28. کاروانسرای انجیره در جاده یزد – طبس
    29. کاروانسرای چهار آباد درجاده‌ی نطنز – اصفهان
    30. پل قافلانکوه
    31. منارجنبان

    [size=medium]- سبک اصفهانی:[/size]

    به شیوه‌ی معماری دوره‌ی صفویه، سبک اصفهانی اطلاق می‌شود. چون اولین بنادر شهرهای اصفهان ساخته شده و به سبک اصفهانی معروف است. دوره‌ی حکومت شاه عباس را عصر طلایی سبک اصفهانی می‌دانند.

    ویژگی‌های سبک اصفهانی (تزئینی‌ترین سبک معماری ایرانی)

    1. پلان مستطیل شکل و چند ضلعی ساده
    2. پلان ایوانی
    3. مصالح مرغوب و بادوام
    4. در تزئینات بناها از کاشی خشتی، هفت‌رنگ، مقرنس کاری، یزدی‌بندی، کاربندی یا رسمی‌بندی استفاده شده است.

    [size=large]بناهای سبک اصفهانی:[/size]

    1. کاخ چهلستون در قزوین
    2. کاخ عالی‌قاپو در قزوین
    3. کاخ صفی‌آباد در بهشهر مازندران
    4. مسجد هارون ولایت در اصفهان
    5. مسجد علی در اصفهان
    6. مسجد جامع ساوه
    7. میدان نقش جهان
    8. کاخ چهلستون در اصفهان
    9. کاخ هشت بهشت در اصفهان
    10. مدرسه‌ی چهار باغ اصفهان یا مدرسه‌ی مادرشاه
    11. مسجد حکیم اصفهان
    12. تالار اشرف در اصفهان
    13. مجموعه‌ی گنجعلی خان در کرمان
    14. پل الله وردی خان (سی و سه پل)
    15. پل خواجه در اصفهان
    16. پل رودخانه‌ی کوی
    17. باغ فین کاشان
    18. کاروانسرای شبلی در تبریز – میانه
    19. کاروانسرای خان خوره در شیراز – آباده
    20. کاروانسرای امین‌آباد در شیراز – آباده
    21. کاروانسرای ده‌بید در شیراز
    22. کاروانسرای زین‌الدین در یزد – کرمان
    23. کاروانسرای زیزه در کاشان – نطنز
    24. کاروانسرای اقبال در تاکستان – قزوین (دوایوانی)
    25. کاروانسرای دو کوهک در شیراز – قهلیان (دوایوانی)
    26. کاروانسرای تینوش در قم – کاشان (چهار ایوانی)
    27. کاروانسرای سن سان در قم – کاشان (چهار ایوانی)
    28. کاروانسرای جاکرد در کرمان – مشهد (چهار ایوانی)
    29. کاروانسرای ریوادوبستان در نائین – اصفهان (چهار ایوانی)
    30. کاروانسرای کوهپایه در یزد – نائین (چهار ایوانی)
    31. کاروانسرای دیرگچین در تهران – قم
    32. کاروانسرای مهیار در اصفهان (چهار ایوانی)
    33. کاروانسرای شیخ علی خان در اصفهان
    34. کاروانسرای مادرشاه یا هتل عباسی در اصفهان

    #3231 پاسخ
    eskandari
    مشارکت کننده

    1-تصاویر را از متن حذف کنید-توسط ویرایش ارسال
    2-اسم فایل تصاویر را متناسب با موضوع عکس تغییر دهید
    3-تصاویر را به صورت فایل پیوست – choose file – اضافه کنید-مثل همینجا

    #3245 پاسخ
    مسعود حق وردی
    مشارکت کننده

    سلام یک سوال داشتم
    در دوره اصفهانی یا صفویه مسجد شیخ لطف الله چه تفاوتی با دیگر مساجد دارد ؟

    #3246 پاسخ
    ihgedas_dijam
    مشارکت کننده

    با سلام آقای مسعود حق وردی

    نکته ای که محققين و پژوهشگران و سياحان بر آن متفق القولند اختصاصی بودن مسجد شيخ لطف الله است. اين نکته را استثنائی بودن مسجد يعنی عدم صحن و مناره که در تمامی مساجد اسلامی جزء لاينفک بنا است تأييد می کند.
    عدم وجود صحن و مناره در مسجد شيخ لطف الله باعث شده تا رواقی پوشيده از کاشيکاری زيبا و استادانه و پرکار فضای مسجد را به گنبد مربوط کند.
    مسجد را شاه عباس اول به احترام و افتخار شيخ لطف الله جبل عاملی روحانی شيعه آن روزگار که از لبنان به ايران آمده بود ساخته است. تا به عبادت اهل حرم و خود وی اختصاص داشته باشد. مدرسه ای نيز در کنار مسجد برای تدريس اين دانشمند برجسته ساخته شد که امروز اثری از آن نيست.
    شايد به همين دليل است که جهانگردان اروپائی عصر صفوی که هر بنائی را با کنجکاوی و موشکافی بازديد کرده اند کمتر از اين مسجد مطلب نوشته اند و فقط پيتر و دولاواله به توصيف آن پرداخته است. اوژن فلا ندن فرانسوی نيز در زمان قاجار درباره آن مطلب نوشته است. (يکی از سياحان خارجی معتقد است به دليل اختصاصی بودن مسجد کسی را به داخل راه نمیداده‌اند).
    از ويژگیهای مسجد چرخش ۴۵ درجه ای است که از محور شمال به جنوب نسبت به محور قبله دارد. اين گردش که در اصلاح معماران سنتی ايران «پاشنه» ناميده می شود چنان ماهرانه صورت گرفته که به هيچ روی توجه بيننده را جلب نمی کند.
    اين چرخش باعث شده تا بازديد کننده پس از گذشتن از مدخل تاريک و بعد از عبور از راهرو طويل متصل به آن به فضای اصلی و محوطه زير گنبد وارد شود.
    گنبد کم ارتفاع مسجد حاوی خطوط اسليمی است که به طرز باشکوهی بر زمينه خاکی رنگ گنبد گسترده شد، هماهنگی بی نظيری را در نقش و طرح و رنگ به نمايش می گذارد.
    محراب بی بديل مسجد شيخ لطف الله که تاريخ ۱۰۲۸ و امضاء محمد رضا بن استاد حسين بنا اصفهانی را بر خود دارد از شاهکارهای معماری و هنر اسلامی ايرانی است که هر بيننده را به اعجاب و تحسين وامی دارد.

    #3241 پاسخ
    محمدحسین کمندی
    مشارکت کننده

    عالی و مفید بود. خسته نباشید آقای صادقی

    #3249 پاسخ
    محمدحسین کمندی
    مشارکت کننده

    آقای صادقی:
    عمارت عالی قاپو اصفهان رو دیدی؟ توی یکی از تالارهایش به اسم تالار موسیقی دیدی که در مقرنس کاری ها فضاهای خالی وجود داره
    این فضاهای خالی برای چی هست؟

    #3256 پاسخ
    ihgedas_dijam
    مشارکت کننده
    mh_kamandi wrote:
    آقای صادقی:
    عمارت عالی قاپو اصفهان رو دیدی؟ توی یکی از تالارهایش به اسم تالار موسیقی دیدی که در مقرنس کاری ها فضاهای خالی وجود داره
    این فضاهای خالی برای چی هست؟

    هنگامی که اصوات موسیقی وارد محفظه های تو خالی و هم تراز با کف اتاقک نوازنده می شوند ، به دلیل متفاوت بودن حجم هر کدام از فضاهای تو خالی در دل مقرنس ها اندکی در فرکانس اصوات تفاوت حاصل می گردد که نهایتأ منجر به گسترش باند فرکانس اصوات شده و آن را با کیفیتی بسیار عالی تر به گوش شنونده می رساند ؛ به طوری که اگر یک تکنواز اقدام به نواختن کند ، شنونده احساس می نماید که به جای یک نفر، یک گروه به طور همزمان مشغول همنوازی می باشند .

    #3259 پاسخ
    مسعود حق وردی
    مشارکت کننده

    آقای مجید صادقی بسیار عالی جواب گوی بچه ها هستید با تشکر
    من به عالی قاپو رفته بودم ولی تا به حال به این فضا های خالی توجه نکرده بودم که چه فایده ای دارد مرسی که ما را با معماری های ایرانی آشنا می کنید

    #3274 پاسخ
    ihgedas_dijam
    مشارکت کننده

    مسعود حق وردی
    ممنون متشکر

    #3306 پاسخ
    محمدحسین کمندی
    مشارکت کننده

    دلیل زیاد بودن آثار معماری در اصفهان چیست؟

    #3318 پاسخ
    ihgedas_dijam
    مشارکت کننده

    آقای محمدحسین کمندی
    نمی توان گفت آثار معماری در ایران فقط در اصفهان زیاد است در حالی که در شهر های دیگه نیز بنا های مهمی به همان تعداد نیز وجود دارد
    یکی از موارد زیاد بودن آثار معماری در اصفهان به این خاطر است که در دوران صفویه این شهر مورد توجه زیادی قرار گرفته است

در حال نمایش 11 نوشته (از کل 11)
پاسخ به: سبک‌های معماری اسلامی و بناهای مربوطه در ایران
اطلاعات شما:





<a href="" title="" rel="" target=""> <blockquote cite=""> <code> <pre class=""> <em> <strong> <del datetime="" cite=""> <ins datetime="" cite=""> <ul> <ol start=""> <li> <img src="" border="" alt="" height="" width="">