کاملترین آموزش اخذ پروانه ساخت و جواز ساختمان با کمهزینهترین روشها و لیست هزینههای لازم برای اخذ جواز ساخت و روشهای کاربردی کم کردن هزینهها را در این نوشته خواهید خواند.
مراحل دریافت جواز ساخت
برای گرفتن مجوزهای لازم باید مراحل زیر به ترتیب طی شوند:
- تشکیل پرونده
- دستور صدور بازدید
- بررسی گزارش مأمور فنی و کاربری ملک
- صدور دستور نقشه
- طراحی نقشه
- پرداخت عوارض شهرداری
- تهیه مدارک پیشنویس
- چاپ پروانه و جواز ساخت
| ۱ | دفتر خدمات الکترونیک شهر | ◀️ تشکیل پرونده | ◀️ بازدید | ◀️ رسید نقشه | ◀️ پیشنویس |
| ۲ | مهندسین | ◀️ طراحی (چهار رشته) | ◀️ نظارت (چهار رشته) | ◀️ ناظر عمومی | ◀️ مجری |
| ۳ | خدمات آزمایشگاهی | ◀️ آزمایش خاک | ◀️ آزمایش بتن | ◀️ آزمایش جوش | |
| ۴ | پرداختها | ◀️ فیش عوارض و نوسازی | ◀️ آموزش و پرورش | ◀️ ایمنی و ریلی | ◀️ تأمین اجتماعی |
ثبت درخواست مجوز ساخت در شهرداری یا دفاتر خدمات الکترونیک شهر
در اولین مرحله از صدور پروانه ساختمان، مالک یا وکیل قانونی او باید درخواست مجوز ساخت را در شهرداری یا دفاتر خدمات الکترونیک شهر ثبت کند.
برای ثبت پرونده جهت تخریب و نوسازی، مالک باید اصل و تصویر سند مالکیت، اصل و تصویر کارت شناسایی معتبر (مانند کارت ملی یا شناسنامه)، و همچنین برگه تسویه حساب عوارض نوسازی و عوارض شهرداری سال جاری و سالهای پیشین و نقشه دو هزارم را ارائه دهد. سپس، درخواست کتبی خود را در این مراکز ثبت کند.
دستور صدور بازدید و انجام بازدید توسط مسئول شهرسازی
پس از تشکیل پرونده توسط مالک، نوبت به بازدید ملک یا زمین میرسد.
مسئول شهرسازی برای بازدید به محل ملک میرود تا ابعاد ملک، عرض خیابان، بنای ساختمان و مجاورین بنا، حدود اربعه ملک، درختانی که در ملک هستند، باغچه، تیر برق، همجواریها و اطلاعات ملکها را بررسی کند.
این بازدید نقش مهمی در صدور مجوز ساخت و تعداد طبقات جدید ساختمان دارد.
اگر ملک خلافی داشته باشد که میبایست برای رفع آن اقدام نمود، با فرض اینکه خلافی از قبل وجود نداشته باشد، اطلاعات مأمور به قسمت بروکف شهرداری میرود و بررسی میشود و دستور نقشه صادر میشود.
بررسی گزارش مأمور فنی و کاربری ملک
کارشناس طرح تفصیلی وظیفه دارد کاربری ملک را در چارچوب طرح جامع و تفصیلی شهر مشخص کند. در بیشتر شهرها، قوانین ساخت و ساز در قالب طرح تفصیلی اجرا میشوند. این قوانین دقیقاً تعیین میکنند که در هر نقطه از شهر، چه نوع ساخت و سازی مجاز است.
بیشتر بخوانید: کاملترین آموزش تبلیغات صنعت ساختمان
صدور و چاپ دستور نقشه
پس از انجام مراحل فوق توسط کارشناس شهرسازی، دستور تهیه نقشه به مالک ابلاغ میشود.
در دستور نقشه اطلاعاتی مانند موارد زیر ذکر میشود:
- ابعاد باقیمانده ملک پس از اصلاحات شهرداری
- مساحت زمین بعد از اصلاحات
- تعداد طبقات مجاز
- متراژ و تعداد واحد مسکونی هر طبقه
- سطح اشغال هر طبقه
بر اساس این اطلاعات، حجم ساختمان (تعداد طبقات و سطح اشغال هر طبقه) مطابق پهنهای که ملک در آن واقع شده، متراژ سند (نه متراژ موجود زمین) و عرض گذر تعیین میشود. سپس دستور نقشه به مهندس معمار ارجاع داده میشود تا نقشههای لازم تهیه شوند.
طراحی نقشههای ساختمان
۱- معرفی مهندس معمار و تهیه نقشه معماری
در این مرحله، نقشه معماری ملک بر اساس ضوابط شهرداری و دستور نقشه صادرشده طراحی میشود. طراحی نقشه معماری از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا حداکثر توانایی طرح به لحاظ متراژ، تعداد پارکینگ و کیفیت فضاها را مشخص میکند.
برای آپلود نقشه ساختمان در سامانه «تهران من»، ابتدا باید اکانت شهروندی مالک را فعال کنید.
برای این کار، با کارت ملی به دفتر خدمات مراجعه کرده و درخواست فعالسازی اکانت را میدهید.
سپس در سامانه «تهران من»، به قسمت «خدمات ملک و شهرسازی» رفته و گزینه «معرفی معمار» را انتخاب کنید.
با وارد کردن شماره پرونده و شماره شهرسازی، معمار به شهرداری معرفی میشود.
سپس معمار در سامانه مربوط به خودش تأییدیه را انجام میدهد و بدین ترتیب کارتابل گردانی تکمیل شده و به شهرداری معرفی میشود.
پس از طراحی نقشه معماری، باید آن را به شهرداری یا دفاتر خدمات شهری ارسال کنید تا مورد بررسی قرار گیرد.
در صورتی که نقشه نیاز به اصلاح داشته باشد، دفتر مهندسی موظف است آن را اصلاح کرده و مجدداً به دفاتر خدمات مهندسی ارسال کند تا تأییدیه نهایی دریافت شود.
پس از نهایی شدن نقشههای معماری نوبت به تهیه نقشههای سازه و نقشههای برق و نقشههای مکانیک و تأیید آنها توسط دفتر خدمات الکترونیک یا شهرداری میرسد.
۲- معرفی مهندس سازه و مکانیک و برق و تهیه نقشه فاز دو
پس از تأیید نقشه معماری، نوبت به معرفی مهندس طراح سازه (محاسب) و طراح برق و مهندس طراح مکانیک میرسد.
ساختمانهایی که بیش از ۶ سقف دارند یا متراژ آنها بیش از ۲۰۰۰ مترمربع است، نیاز به انجام آزمایش خاک نیز دارند و مهندس طراح سازه اعداد و ارقام لازم را از نتایج آزمایش خاک استخراج میکند.
در این پروسه یکماهه، طراحی نما انجام میشود و نقشههای فاز ۲ نیز طراحی میشود.
محاسب اعداد و ارقام لازم را از نتایج آزمایش خاک استخراج میکند.
بعد از نقشه معماری، یکی از زمانبرترین کارها طراحی نما است، زیرا کمیته نما در هر منطقه هفتهای یکبار تشکیل میشود.
خلاصه نیازهای فنی و مهندسی گرفتن پروانه و جواز ساختمان
- معرفی مهندس طراح معمار و تهیه نقشههای معماری
- معرفی مهندس طراح سازه و تهیه نقشههای سازه
- معرفی مهندس طراح مکانیک و تهیه نقشههای تأسیسات (در بعضی شرایط نیاز است)
- معرفی مهندس طراح برق و تهیه نقشههای برق (در بعضی شرایط نیاز است)
- انجام آزمایش خاک (در بعضی شرایط نیاز است)
- معرفی آزمایشگاه بتن (در بعضی شرایط نیاز است)
- معرفی آزمایشگاه جوش (در بعضی شرایط نیاز است)
- تهیه آلبوم نما و طراحی نما (در بعضی شرایط نیاز است)
- نقشههای فاز دو (در بعضی شرایط نیاز است)
به عنوان مثال در تهران:
ساختمانهایی که بیش از ۶ سقف دارند یا متراژ آنها بیش از ۲۰۰۰ مترمربع است، نیاز به انجام آزمایش خاک نیز دارند و مهندس طراح سازه اعداد و ارقام لازم را از نتایج آزمایش خاک استخراج میکند.
بیشتر بخوانید: مجموعه کامل ضوابط و قوانین طراحی پارکینگ
صدور فیش و پرداخت عوارض شهرداری
پس از نهایی شدن و مصوب شدن نقشه معماری و رفع ایرادات مورد نظر دفاتر خدمات شهری، واحد صدور پروانه ساختمان به محاسبه و تعیین عوارض نوسازی میپردازد. این عوارض بر اساس متراژ هر طبقه و نوع کاربری ساختمان محاسبه میشوند و بعد از آن فیش عوارض و نوسازی صادر میشود.
تعیین مهندس ناظر و مجری
در مرحله بعدی و قبل از اخذ جواز ساختمان، اقداماتی نظیر تعیین مهندس ناظر و تعیین مجری صورت میگیرد. همچنین تعهد حصارکشی، پرداخت فیش آموزش و پرورش و بیمه نیز در این مرحله انجام میشود.
- تعیین مهندس ناظر توسط سازمان نظام مهندسی
- تعیین و معرفی مهندس مجری توسط مالک
تهیه مدارک لازم جهت پیشنویس جواز ساخت
پس از پرداخت عوارض شهرداری و دریافت تأییدیه از اداره درآمد منطقه مبنی بر پرداخت عوارض شهرداری و نوسازی، مالک باید به دفاتر خدمات شهری مراجعه کند و فرم درخواست تعیین ناظر را تکمیل نماید.
پس از تکمیل این فرم، باید منتظر معرفی ناظر از سوی دفاتر خدمات بماند. پس از تعیین ناظر، قراردادی بین مالک و ناظر منعقد میشود.
مدارک پیشنویس که باید توسط مالک تهیه و به دفاتر خدماتی ارائه شود شامل موارد زیر است:
- برگه سبز مهر شده چهار رشته شامل سازه، معماری، برق و مکانیک.
- برگه سبز یا سهمیه ناظر به همراه قرارداد مالک و ناظر.
- برگ تعهد رعایت اصلاحیه و تأییدیه نما.
- فایلهای نقشه سازه، برق و مکانیک.
- چکلیستهای مبحث ۱۹ و مبحث ۶ بارگذاری و زلزله.
- برگه تعهد مشاوره ژئوتکنیک و تأییدیه خاک.
چاپ پروانه و صدور جواز ساخت
در این مرحله، دفتر خدمات پیشنویس جواز را برای شهرداری ارسال میکند تا چهار مرحله امضا انجام شود.
- امضا و تأیید پیشنویس جواز توسط رئیس طرح تفصیلی و بر و کف
- امضا و تأیید پیشنویس جواز توسط رئیس صدور پروانه شهرداری منطقه
- امضا و تأیید پیشنویس جواز توسط معاون شهرسازی شهرداری منطقه
- امضا و تأیید پیشنویس جواز توسط شهردار منطقه
پس از دریافت تمامی تأییدیهها، پرونده به سازمان فناوران ارسال و پروانه ساختمان چاپ شده و به دفتر خدمات بازگردانده میشود.
تمامی این تأییدیهها به صورت سیستمی انجام میشوند و در نهایت پروانه ساختمان چاپ میشود.

شرایط کلی برای انتخاب و معرفی مهندس
خدمات مهندسی ساختمان در سازمان نظاممهندسی و شهرداری (در محدوده آپارتمان مسکونی و ساختمانهای غیرخاص) در تمامی رشتهها توسط دو دسته از افراد ارائه میشود.
- توسط شخص حقیقی (مهندس با پروانه نظاممهندسی)
- توسط شخص حقوقی (شرکت با پروانه نظاممهندسی)
با توجه به شرایط پروژه هم از متراژ، طبقات، شهر، منطقه شهرداری، شما گاهی مجاز به انتخاب از بین این دو دسته و گاهی مجبور به انتخاب یکی از این دو دسته هستید.
انجام این خدمات و مسئولیت نهایی آن با شخص مهندس یا شرکت مهندسی با پروانه فعالیت مجاز میباشد.
و در عمل همیشه اینگونه نیست.
به عنوان مثال لزوماً معماری که به شهرداری معرفی میشود نقشه شما را طراحی نمیکند و میتواند دو شخص متفاوت باشند.
کاهش هزینهها جهت اخذ پروانه ساختمان و جواز ساخت
به طور کلی هزینههای گرفتن پروانه ساختمان در دو دستهبندی کلی تقسیم میشود:
- دسته اول هزینهها و پرداختهای دولتی شامل فیش عوارض، نوسازی، بیمه و غیره.
- دسته دوم شامل پرداختهای خدمات فنی و مهندسی.
برای کاهش هزینههای دسته اول (پرداختهای دولتی) نیاز به اشراف قوانین ساختوساز و آشنایی طرح تفصیلی و استفاده از تخفیفهای قانونی میباشد.
جهت کاهش هزینهها در دستهبندی دوم یعنی خدمات مهندسی باید به محاسبه میزان سود و زیان، کاهش هزینه و همچنین مدیریت آن پرداخت.
در مورد خدمات مهندسی هر رشته و هر گرایش جای بحث و بررسی خاص مربوط به خود را دارد که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.
تعرفه خدمات مهندسی رشته ساختمان
تعرفه دستمزد و هزینه خدمات مهندسی رشته ساختمان هر سال توسط سازمان نظام مهندسی هر استان به تفکیک هر رشته و گرایش به صورت جداگانه اعلام میگردد.
قبلاً توضیح دادیم خدمات مهندسی ساختمان تمامی رشتهها توسط دو دسته از افراد یعنی توسط شخص حقیقی یا توسط شخص حقوقی ارائه میشود.
هر یک از این دو دسته از افراد با توجه به تواناییهای خود مجاز به ارائه خدمات در نوعی از ساختمانها میباشند.
به این معنی که مهندسین با تحصیلات بالاتر و یا سابقه کار بیشتر مجاز به طراحی و… ساختمانهای با متراژ و طبقات بیشتر میباشند.
تعیین حدود صلاحیت مهندسان و رتبهبندی مهندسان شده که اصطلاحاً به آن پایه نظام مهندسی پایه ۳ تا پایه ارشد تقسیمبندی میشود.
تعیین حدود صلاحیت مهندسان را اصطلاحاً پایه نظام مهندسی گفته میشود.
پایه نظام مهندسی از پایه سه تا پایه ارشد تقسیمبندی میشود.
- مهندس پایه سه نظام مهندسی
- مهندس پایه دو نظام مهندسی
- مهندس پایه یک نظام مهندسی
- مهندس پایه ارشد نظام مهندسی
منظور تعیین حدود صلاحیت مهندسان دارای پروانه اشتغال، فعالیتهای مهندسی ساختمان براساس پیچیدگی و حجم کار به چهار گروه «الف»، «ب»، «ج» و «د» گروهبندی شدهاند.

شما در این صفحهها میتوانید تعرفه خدمات مهندسی رشته ساختمان را به صورت هوشمند محاسبه کنید.
بیشتر بخوانید: محاسبه آنلاین تعرفه استان تهران ۱۴۰۵
بیشتر بخوانید: محاسبه آنلاین تعرفه استان البرز ۱۴۰۵
بیشتر بخوانید: محاسبه آنلاین تعرفه استان قزوین ۱۴۰۵
بیشتر بخوانید: محاسبه آنلاین تعرفه استان گیلان ۱۴۰۵












