سیستم ساختمانی ترمومور (Thermomur)
یکی از سیستمهای نوین ساختمانی مبتنی بر قالبهای عایق ماندگار بتن (ICF – Insulated Concrete Forms) است که در ایران و جهان به عنوان روشی سریع، مقاوم، انرژیکارآمد و پایدار شناخته میشود. این سیستم عمدتاً توسط شرکتهای اروپایی (مانند BEWI در نروژ) توسعه یافته و در ایران نیز تحت نام ترمومور یا مشابه آن توسط شرکتهایی مانند همیارناظر و تولیدکنندگان داخلی اجرا و عرضه میشود.
ترمومور چیست؟
ترمومور از بلوکهای سبک پلیاستایرن منبسطشده (EPS) ساخته شده که مانند قطعات لگو روی هم چیده میشوند. این بلوکها توخالی هستند و فضای داخلی آنها پس از چیدن دیوارها با بتن مسلح پر میشود. لایههای EPS در دو طرف بتن باقی میمانند و به عنوان:
قالب بتن دائمی
عایق حرارتی و صوتی ماندگار
محافظ در برابر رطوبت، آتش و نفوذ هوا
عمل میکنند.
این سیستم در دستهبندی ICF بلوکی قرار میگیرد و ضخامت بتن معمولاً ۱۵ تا ۳۰ سانتیمتر (قابل تنظیم بر اساس محاسبات سازهای) است.
بیشتر بخوانید: سیستم ساختمانی ترونکو
اجزای اصلی سیستم ترمومور
بلوکهای EPS (معمولاً Jackopor® یا EPS کندسوز ایرانی): ابعاد استاندارد حدود ۱۰۰×۲۵×۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر، وزن هر بلوک ۲٫۵ تا ۴ کیلوگرم، اتصال نری-مادگی برای چیدمان آسان و بدون درز.
میلگردهای افقی و عمودی: داخل حفرههای بلوک قرار میگیرند (آرماتوربندی شبکهای طبق مبحث نهم مقررات ملی).
بتن: معمولاً با مقاومت C۲۵/۳۰ یا بالاتر، اسلمپ ۱۰۰–۱۵۰ میلیمتر، بتنریزی پمپی یا دستی با ویبره مناسب.
اتصالات نگهدارنده: پلاستیکی یا فلزی (برای جلوگیری از جابهجایی لایههای EPS در زمان بتنریزی).
پشتبندها و شمعبندی موقت: برای پایداری دیوار در مرحله بتنریزی (فواصل منظم).
مراحل اجرای سیستم ترمومور (ICF)
۱. آمادهسازی فونداسیون: پی گسترده یا نواری (طبق مبحث هفتم)، آرماتور انتظار بیرون زده.
۲. چیدن بلوکها (دیوارچینی): مانند آجرچینی، از پایین به بالا، تراز و شاقول دقیق، میلگردهای عمودی داخل حفرهها.
۳. آرماتوربندی: قرار دادن میلگردهای افقی و عمودی طبق نقشه محاسباتی.
۴. اجرای پشتبند و سکوهای کار: برای ایستایی دیوار در بتنریزی.
۵. بتنریزی: بتن روان (اسلمپ بالا)، پمپ یا دستی، ویبره کامل برای جلوگیری از حفره (honeycomb)، بتنریزی لایهلایه (حداکثر ۱٫۲ متر در هر مرحله).
۶. اجرای سقف: معمولاً با سیستم تیرچهبلوک یا ICF سقفی (قطعات پیشساخته ۶۰ سانتی عرض).
۷. نازککاری: نصب تأسیسات الکتریکی و مکانیکی با برش ساده EPS، سپس اندود گچ یا سیمان، نمای خارجی (سنگ، سایدینگ، ETICS).
۸. کنترل کیفیت: گزارش مرحلهای ناظر، تست بتن، بررسی عایقبندی.
مزایای سیستم ترمومور (نسبت به سنتی و سایر ICFها)
عایق حرارتی برتر → ضریب U حدود ۰٫۱۵–۰٫۲۵ W/m²K → صرفهجویی ۶۰–۸۰٪ انرژی گرمایشی/سرمایشی (مطابق مبحث ۱۹).
عایق صوتی عالی → کاهش صدا تا ۵۰–۶۰ دسیبل.
سرعت اجرا بالا → کاهش زمان ساخت ۴۰–۶۰٪ (چیدن بلوکها سریع، بدون قالب سنتی).
مقاومت لرزهای عالی → بتن مسلح یکپارچه + جرم حرارتی بالا (عملکرد خوب در زلزله طبق استاندارد ۲۸۰۰).
عایق رطوبتی و ضدآتش → تا ۹۰٪ کاهش نفوذ رطوبت، مقاومت آتش بالا (EPS کندسوز).
کاهش ضایعات و نخاله → پرت مصالح نزدیک به صفر.
اجرای آسان تأسیسات → لوله و سیمکشی داخل EPS با کاتر ساده.
دوام و طول عمر → بیش از ۱۰۰ سال، کاهش هزینه نگهداری.
انعطافپذیری طراحی → امکان فرمهای معماری متنوع (با برش بلوک).
معایب و محدودیتها سیستم ترمومور
هزینه اولیه بالاتر → بلوک EPS + بتن پمپی گرانتر از آجر یا بلوک سیمانی (هرچند در ۵–۱۰ سال با صرفهجویی انرژی جبران میشود).
نیاز به نیروی متخصص → برای آرماتوربندی دقیق و بتنریزی بدون حفره (در ایران کمبود نیروی آموزشدیده).
محدودیت ارتفاعی → عمدتاً تا ۵–۷ طبقه (در ایران مجوزهای نظام مهندسی برای ساختمانهای بلند محدودتر است).
وابستگی به کیفیت بتنریزی → ویبره ناکافی → حفره و ضعف سازهای.
ضخامت دیوار بیشتر → فضای مفید داخلی کمی کاهش مییابد (ضخامت کل دیوار حدود ۳۰–۴۰ سانتیمتر).
در ایران: هنوز تولید انبوه بلوک با کیفیت بالا محدود، وابستگی به واردات یا تولید داخلی ناپایدار، مجوزهای شهرداری و نظام مهندسی برای پروژههای بزرگ سختگیرانه.
مقایسه سیستم ترمومور با سایر سیستمها
| ویژگی | ترمومور (ICF بلوکی) | ICF ایرانی (مانند ماندگار) | سنتی (بتن + آجر) | LSF (اسکلت سبک فولادی) |
|---|---|---|---|---|
| عایق حرارتی | عالی (U<۰٫۲) | خوب تا عالی | ضعیف | متوسط |
| سرعت اجرا | خیلی سریع | سریع | کند | سریع |
| هزینه اولیه | بالا | متوسط تا بالا | پایین | متوسط |
| صرفهجویی انرژی | ۶۰–۸۰٪ | ۵۰–۷۰٪ | کم | متوسط |
| مقاومت لرزهای | عالی | عالی | متوسط | خوب |
| محدودیت ارتفاع | تا ۵–۷ طبقه | تا ۵ طبقه | نامحدود | تا ۵ طبقه |
نتیجهگیری و توصیهها
ترمومور به عنوان یکی از پیشرفتهترین سیستمهای ICF، آینده ساختوساز پایدار، کممصرف انرژی و مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی را نمایندگی میکند. در ایران با توجه به افزایش هزینه انرژی، الزامات مبحث ۱۹ (عایقبندی)، و نیاز به ساخت سریع (نهضت ملی مسکن)، این سیستم گزینهای بسیار مناسب برای ویلایی، دوبلکس، ساختمانهای ۲–۵ طبقه مسکونی، آموزشی و درمانی است.
توصیههای عملی:
از بلوکهای دارای تأییدیه مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی استفاده کنید.
نظارت دقیق ناظر در مرحله بتنریزی الزامی است (گزارش مرحلهای).
برای پروژههای بزرگ، از تیم اجرایی آموزشدیده (دارای تجربه ICF) بهره ببرید.
محاسبه دقیق بازگشت سرمایه (ROI) با در نظر گرفتن صرفهجویی ۲۰–۳۰ ساله انرژی.
اگر پروژه خاصی دارید یا نیاز به جزئیات بیشتر (مانند محاسبات U-value، جزئیات اتصالات یا پروژههای اجرا شده در ایران) دارید، جزئیات بدهید تا دقیقتر راهنمایی کنم.
