سیستم ساختمانی ترمومور (Thermomur)
یکی از سیستمهای نوین ساختمانی مبتنی بر قالبهای عایق ماندگار بتن
(ICF – Insulated Concrete Forms) است که در ایران و جهان به عنوان روشی
سریع، مقاوم، انرژیکارآمد و پایدار شناخته میشود. این سیستم عمدتاً توسط
شرکتهای اروپایی (مانند BEWI در نروژ) توسعه یافته و در ایران نیز تحت نام
ترمومور یا مشابه آن توسط شرکتهایی مانند همیارناظر و تولیدکنندگان داخلی
اجرا و عرضه میشود.
ترمومور چیست؟
ترمومور از بلوکهای سبک پلیاستایرن منبسطشده (EPS) ساخته شده که مانند
قطعات لگو روی هم چیده میشوند. این بلوکها توخالی هستند و فضای داخلی
آنها پس از چیدن دیوارها با بتن مسلح پر میشود. لایههای EPS در دو طرف
بتن باقی میمانند و به عنوان:
- قالب بتن دائمی
- عایق حرارتی و صوتی ماندگار
- محافظ در برابر رطوبت، آتش و نفوذ هوا
عمل میکنند. این سیستم در دستهبندی ICF بلوکی قرار میگیرد و ضخامت بتن
معمولاً ۱۵ تا ۳۰ سانتیمتر (قابل تنظیم بر اساس محاسبات سازهای) است.
بیشتر بخوانید:
سیستم ساختمانی ترونکو
اجزای اصلی سیستم ترمومور
- بلوکهای EPS (معمولاً Jackopor® یا EPS کندسوز ایرانی):
ابعاد استاندارد حدود ۱۰۰×۲۵×۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر، وزن هر بلوک ۲٫۵ تا ۴
کیلوگرم، اتصال نری-مادگی برای چیدمان آسان و بدون درز. - میلگردهای افقی و عمودی: داخل حفرههای بلوک قرار
میگیرند (آرماتوربندی شبکهای طبق مبحث نهم مقررات ملی). - بتن: معمولاً با مقاومت C25/30 یا بالاتر، اسلمپ
۱۰۰–۱۵۰ میلیمتر، بتنریزی پمپی یا دستی با ویبره مناسب. - اتصالات نگهدارنده: پلاستیکی یا فلزی (برای جلوگیری از
جابهجایی لایههای EPS در زمان بتنریزی). - پشتبندها و شمعبندی موقت: برای پایداری دیوار در
مرحله بتنریزی (فواصل منظم).
مراحل اجرای سیستم ترمومور (ICF)
- آمادهسازی فونداسیون: پی گسترده یا نواری (طبق مبحث
هفتم)، آرماتور انتظار بیرون زده. - چیدن بلوکها (دیوارچینی): مانند آجرچینی، از پایین به
بالا، تراز و شاقول دقیق، میلگردهای عمودی داخل حفرهها. - آرماتوربندی: قرار دادن میلگردهای افقی و عمودی طبق
نقشه محاسباتی. - اجرای پشتبند و سکوهای کار: برای ایستایی دیوار در
بتنریزی. - بتنریزی: بتن روان (اسلمپ بالا)، پمپ یا دستی، ویبره
کامل برای جلوگیری از حفره (honeycomb)، بتنریزی لایهلایه (حداکثر
۱٫۲ متر در هر مرحله). - اجرای سقف: معمولاً با سیستم تیرچهبلوک یا ICF سقفی
(قطعات پیشساخته ۶۰ سانتی عرض). - نازککاری: نصب تأسیسات الکتریکی و مکانیکی با برش ساده
EPS، سپس اندود گچ یا سیمان، نمای خارجی (سنگ، سایدینگ، ETICS). - کنترل کیفیت: گزارش مرحلهای ناظر، تست بتن، بررسی
عایقبندی.
مزایای سیستم ترمومور (نسبت به سنتی و سایر ICFها)
- عایق حرارتی برتر → ضریب U حدود ۰٫۱۵–۰٫۲۵ W/m²K → صرفهجویی ۶۰–۸۰٪ انرژی گرمایشی/سرمایشی (مطابق مبحث ۱۹).
- عایق صوتی عالی → کاهش صدا تا ۵۰–۶۰ دسیبل.
- سرعت اجرا بالا → کاهش زمان ساخت ۴۰–۶۰٪ (چیدن بلوکها سریع، بدون قالب سنتی).
- مقاومت لرزهای عالی → بتن مسلح یکپارچه + جرم حرارتی بالا (عملکرد خوب در زلزله طبق استاندارد ۲۸۰۰).
- عایق رطوبتی و ضدآتش → تا ۹۰٪ کاهش نفوذ رطوبت، مقاومت آتش بالا (EPS کندسوز).
- کاهش ضایعات و نخاله → پرت مصالح نزدیک به صفر.
- اجرای آسان تأسیسات → لوله و سیمکشی داخل EPS با کاتر ساده.
- دوام و طول عمر → بیش از ۱۰۰ سال، کاهش هزینه نگهداری.
- انعطافپذیری طراحی → امکان فرمهای معماری متنوع (با برش بلوک).
معایب و محدودیتهای سیستم ترمومور
- هزینه اولیه بالاتر → بلوک EPS + بتن پمپی گرانتر از آجر یا بلوک سیمانی (هرچند در ۵–۱۰ سال با صرفهجویی انرژی جبران میشود).
- نیاز به نیروی متخصص → برای آرماتوربندی دقیق و بتنریزی بدون حفره (در ایران کمبود نیروی آموزشدیده).
- محدودیت ارتفاعی → عمدتاً تا ۵–۷ طبقه (در ایران مجوزهای نظام مهندسی برای ساختمانهای بلند محدودتر است).
- وابستگی به کیفیت بتنریزی → ویبره ناکافی → حفره و ضعف سازهای.
- ضخامت دیوار بیشتر → فضای مفید داخلی کمی کاهش مییابد (ضخامت کل دیوار حدود ۳۰–۴۰ سانتیمتر).
- در ایران: هنوز تولید انبوه بلوک با کیفیت بالا محدود، وابستگی به واردات یا تولید داخلی ناپایدار، مجوزهای شهرداری و نظام مهندسی برای پروژههای بزرگ سختگیرانه.
مقایسه سیستم ترمومور با سایر سیستمها
| ویژگی | ترمومور (ICF بلوکی) | ICF ایرانی (مانند ماندگار) | سنتی (بتن + آجر) | LSF (اسکلت سبک فولادی) |
|---|---|---|---|---|
| عایق حرارتی | عالی (U<۰٫۲) | خوب تا عالی | ضعیف | متوسط |
| سرعت اجرا | خیلی سریع | سریع | کند | سریع |
| هزینه اولیه | بالا | متوسط تا بالا | پایین | متوسط |
| صرفهجویی انرژی | ۶۰–۸۰٪ | ۵۰–۷۰٪ | کم | متوسط |
| مقاومت لرزهای | عالی | عالی | متوسط | خوب |
| محدودیت ارتفاع | تا ۵–۷ طبقه | تا ۵ طبقه | نامحدود | تا ۵ طبقه |
نتیجهگیری و توصیهها
ترمومور به عنوان یکی از پیشرفتهترین سیستمهای ICF، آینده ساختوساز
پایدار، کممصرف انرژی و مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی را نمایندگی
میکند. در ایران با توجه به افزایش هزینه انرژی، الزامات مبحث ۱۹
(عایقبندی)، و نیاز به ساخت سریع (نهضت ملی مسکن)، این سیستم گزینهای
بسیار مناسب برای ویلایی، دوبلکس، ساختمانهای ۲–۵ طبقه مسکونی، آموزشی
و درمانی است.
توصیههای عملی:
- از بلوکهای دارای تأییدیه مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی استفاده کنید.
- نظارت دقیق ناظر در مرحله بتنریزی الزامی است (گزارش مرحلهای).
- برای پروژههای بزرگ، از تیم اجرایی آموزشدیده (دارای تجربه ICF) بهره ببرید.
- محاسبه دقیق بازگشت سرمایه (ROI) با در نظر گرفتن صرفهجویی ۲۰–۳۰ ساله انرژی.












