این نوشته راهنمای جامعی برای شروع کار با اتوکد (AutoCAD) ارائه میدهد و مفاهیم کلیدی از آشنایی با محیط نرمافزار تا ترسیم، ویرایش، و بهینهسازی گردش کار را پوشش میدهد.
امروزه اتوکد استاندارد صنعتی برای طراحی دوبعدی و مدلسازی سهبعدی محسوب میشود.
آشنایی با محیط کاربری (Interface)
هنگام اجرای اتوکد، با صفحه شروعی مواجه میشوید که گزینههایی برای شروع یک طراحی جدید، باز کردن فایلهای موجود یا استفاده از تمپلیتهای آنلاین ارائه میدهد . پس از ورود به محیط طراحی، آشنایی با اجزای اصلی زیر ضروری است:
نوار ریبون (Ribbon): در بالای پنجره قرار دارد و تمام ابزارها در تبهای مختلفی مانند Home (شروع)، Insert (درج)، Annotate (نوشتن و اندازهگذاری) و View (مشاهده) دستهبندی شدهاند .
ناحیه فرمان (Command Line): یک پنجره متنی در پایین صفحه است که قلب تعامل با اتوکد محسوب میشود. با تایپ کردن نام فرمان (مثلاً LINE) یا میانبر آن (مثلاً L) و فشردن کلید Enter، میتوانید فرمانها را اجرا کنید. این ناحیه همچنین شما را در مراحل انجام کار راهنمایی کرده و گزینههای موجود را نمایش میدهد .
ناحیه طراحی (Drawing Area): فضای خالی و وسیعی که طرح خود را در آن ایجاد میکنید .
نوار وضعیت (Status Bar): در پایینترین قسمت صفحه قرار دارد و ابزارهای کمکی برای دقیقتر کردن طراحی مانند Snap Mode (F9)، Grid Display (F7)، Ortho Mode (F8) و Object Snap (F3) در آن قرار گرفتهاند .
نکته: ابزار Object Snap (Osnap) یکی از مهمترین ابزارها برای ترسیم دقیق است. با فعال کردن آن (کلید F3)، مکاننما به نقاط خاصی از اشیاء مانند نقاط انتهایی (Endpoint)، میانی (Midpoint) یا مرکز دایره (Center) میچسبد و از اتصال دقیق خطوط اطمینان حاصل میکند .
مبانی ترسیم (Drawing Basics)
پس از آشنایی با محیط، نوبت به خلق اولین اشکال میرسد. اتوکد فرمانهای پایهای برای این کار دارد که اغلب با تایپ یک یا دو حرف اجرا میشوند .
فرمان میانبر کاربرد
LINE L کشیدن خطوط مستقیم .
CIRCLE C ترسیم دایره با تعیین مرکز و شعاع .
RECTANGLE REC ترسیم مستطیل با کلیک روی دو گوشه مخالف .
POLYLINE PL رسم خطوط یا کمانهای پیوسته بهصورت یک شیء واحد .
ARC A رسم کمان با روشهای مختلف مانند سه نقطه .
روشهای وارد کردن مختصات
برای ترسیم اشکال با ابعاد دقیق، از سه روش اصلی وارد کردن مختصات استفاده میشود :
مختصات مطلق (Absolute Coordinates): موقعیت نقطه را بر اساس محورهای X و Y مبدأ (0,0) مشخص میکند. مثال: 200,160
مختصات نسبی (Relative Coordinates): موقعیت نقطه را نسبت به آخرین نقطه ترسیم شده مشخص میکند. برای استفاده از آن، علامت @ قبل از مختصات به کار میرود. مثال: @150,0
مختصات قطبی (Polar Coordinates): موقعیت نقطه را بر اساس فاصله و زاویه از آخرین نقطه مشخص میکند. فرمت آن به این صورت است: @فاصله<زاویه. مثال: @100<45
ویرایش و اصلاح طرحها (Editing & Modification)
توانایی ویرایش طرحها، سرعت کار را به شدت افزایش میدهد. فرمانهای زیر از پرکاربردترین ابزارهای ویرایش هستند .
TRIM (TR): مانند قیچی عمل کرده و قسمتهای اضافی یک شیء را که از یک مرز (مرز برش) عبور کرده، حذف میکند .
EXTEND (EX): خطوط یا کمانها را تا یک مرز مشخص امتداد میدهد .
COPY (CO): از اشیاء انتخاب شده، کپی تهیه میکند .
MOVE (M): اشیاء را از نقطهای به نقطه دیگر جابهجا میکند .
OFFSET (O): از یک خط، منحنی یا پلیلاین، یک کپی موازی در فاصله مشخص ایجاد میکند. این فرمان برای ترسیم دیوارهای موازی بسیار مفید است .
MIRROR (MI): از اشیاء انتخاب شده، یک تصویر آینهای نسبت به یک خط محور ایجاد میکند .
FILLET (F): دو خط یا قوس را با یک گوشه گرد (با شعاع مشخص) به هم متصل میکند. برای ایجاد گوشههای تیز، مقدار Radius را روی 0 تنظیم کنید .
CHAMFER (CHA): دو خط را با یک گوشه اریب (با فاصله مشخص) به هم متصل میکند .
نکته پیشرفته: اگر نیاز دارید که یک شیء را همزمان جابهجا، بچرخانید و با یک شیء دیگر تراز کنید، از فرمان فوقالعاده ALIGN (AL) استفاده کنید. این فرمان با انتخاب نقاط مبدأ و مقصد، کل عملیات تراز کردن را در یک گام انجام میدهد .
مدیریت لایهها (Layers)
لایهها ابزاری برای سازماندهی عناصر مختلف یک نقشه هستند. میتوان آنها را برگهای شفافی در نظر گرفت که هر کدام بخشی از اطلاعات (مانند خطوط دیوارها، اندازهگذاریها، یا تاسیسات) را در خود دارند .
فرمان LAYER (LA): پنجره Layer Properties Manager را باز میکند. در این پنجره میتوانید لایههای جدید بسازید، نام آنها را تغییر دهید، رنگ و نوع خط آنها را مشخص کنید و قابلیت مشاهده یا چاپ شدنشان را کنترل نمایید .
LAYISO (LISO): با انتخاب یک شیء روی یک لایه، تمام لایههای دیگر را مخفی یا فریز میکند تا بتوانید روی آن لایه خاص تمرکز کنید .
LAYUNISO (LUNISO): پس از اتمام کار با LAYISO، این فرمان لایههای مخفی شده را به حالت اول بازمیگرداند .
نکات و ترفندها برای افزایش سرعت و بهرهوری
استاد کیبورد شوید: به جای جستجوی آیکونها، فرمانها را با تایپ میانبر آنها اجرا کنید. برای تکرار آخرین فرمان، کافی است کلید Spacebar (فاصله) را بزنید که نقش Enter را نیز ایفا میکند .
از Help هوشمند استفاده کنید: هنگامی که نشانگر ماوس را روی یک فرمان در نوار ریبون میبرید، یک راهنمای کوچک (Tooltip) ظاهر میشود. با فشردن کلید F1 در همین حالت، مستقیماً به صفحه راهنمای همان فرمان در Help اتوکد هدایت میشوید .
کار با Grips: وقتی یک شیء را انتخاب میکنید، مربعهای کوچکی روی نقاط کلیدی آن ظاهر میشود که به آن Grips میگویند. با کلیک روی یک Grip میتوانید سریعاً آن نقطه را جابجا (Stretch) کنید یا با فشردن کلید Space، حالتهای ویرایش دیگر مانند Move، Rotate، Scale و Mirror را فعال نمایید .
اوپس (OOPS)! اگر اشتباهاً چیزی را پاک کردید و بعد از آن فرمانهای دیگری هم زدید، نگران نباشید. فرمان OOPS آخرین شیء پاک شده را بدون تأثیر بر عملیات بعدی، بازمیگرداند .
انتخاب سریع: برای انتخاب اشیایی با ویژگیهای مشترک (مثلاً همه دایرههای روی یک لایه خاص)، از فرمان QUICKSELECT استفاده کنید .
حذف پیام Produced by an Autodesk Educational Product در اتوکد
دلیل بوجود اومدن این اخطار استفاده از نسخه های دمو و همچنین استفاده از نسخه های با لایسنس آموزش محصولات Autodesk میباشد.
یکی از اشکالات برنامه محبوب اتوکد PRODUCED BY AN AUTODESK EDUCATIONAL PRODUCT میباشد این خطا در حین باز کردن فایل برنامه و یا در هنگام print گرفتن و یا در حال کپی کردن از فایل خراب ایجاد میشود که برای از بین بردن این خطا کافی است مراحل زیر را دنبال کنید.
روش اول:
برای اینکار نقشه مربوطه را باز کرده،سپس از این فایل یک Save As گرفته و فایل را بصورت DXF ذخیره کنید.
مجدد فایل ذخیره شده (DXF) را باز و بصورت DWG ذخیره کنید.مجدد این فایل را باز کنید ،احتمالا در چاپ ان مشکلی به وجود نخواهد آمد ، در غیر اینصورت مجدد این فایل را بصورت DWG ذخیره کنید
روش دوم:
آموزش مرحله به مرحله حذف متن حاشیه پرینت در اتوکد
این هشدار که هنگام استفاده از نسخه های آموزشی یا رایگان اتوکد ظاهر می شود، برای حذف کردن آن مراحل زیر را انجام دهید:
1– فایل اتوکد را باز کنید.
2– dxfout را در خط فرمان برای گرفتن خروجی dxf تایپ کنید .
3– فایل را با فرمت dxf ذخیره کنید.
4– پس از ساخت فایل dxf از در خط فرمان عبارت dxfin را تایپ کنید و فایل با فرمت DXF را باز کنید.
5– از همین فایل با فرمت dxf پرینت بگیرید، به احتمال زیاد در همین مرحله متن حاشیه کادر حذف شود.
6– اگر در مرحله قبل حذف نشد، همین فایل dxf رو با فرمت dwg ذخیره کنید و مجددا پرینت بگیرید.
قاعدتا با انجام این مراحل بایستی این متن حذف شده باشد، ولی اگر شما همچنان این مشکل را داشته باشید می توانید از بخش نظرات همین صفحه مشکل را با ما در میان بذارید تا به شما پاسخ دهیم.
روش سوم:
1-ابتدا یک فایل pdf از ترسیمات خود بسازید
2-با یک ادیتور فایل پی دی اف متن مورد نظر را پاک کنید
بهترین روشهای فارسینویسی در اتوکد
۲. گامبهگام فارسینویسی صحیح
مرحله ۱: نصب فونت مناسب
فونتهای SHX فارسی محبوب فونتها را در پوشه فونتهای AutoCAD کپی کنید و اتوکد را ریاستارت کنید.
مرحله ۲: ساخت Text Style مناسب برای فارسی
مهم: تیک Backwards و Upside down را بردارید (غیرفعال کنید) → این کار مشکل برعکس شدن را حل میکند.
مرحله ۳: تایپ متن فارسی
Lisp فارسیساز (مثل kateb.lsp) را لود کنید: APPLOAD → فایل lsp → Load
سپس دستور kateb را بزنید و متن را تایپ کنید.












