مجموعه کامل ضوابط و قوانین پارکینگ

توقفگاه های مختص وسایل نقلیۀ ساکنان در ساختمان های مسکونی یا ساختمان هایی که مکان های توقف دارای مالکیت یا حق استفاده افراد معین است، توقفگاه های خصوصی محسوب گردیده و توقفگاه هایی که بدینگونه نیستند و امکان استفاده عموم از آنها میسر است، توقفگاه عمومی محسوب میگردند.

توقفگاههای خودرو به سه گروه

1. کوچک (دارای حداکثر ۳ محل توقف خودرو)،
2. متوسط (دارای ۴ تا حداکثر ۲۵ محل توقف خودرو)، و
3. بزرگ (دارای بیش از ۲۵ محل توقف خودرو)،

در انواع خصوصی و عمومی تقسیم میشوند.

تعداد الزامی محل توقف خودرو برای تصرف های مختلف بر حسب موقعیت آنها در شهر، در ضوابط طرحهای مصوب توسعه و عمران شهری تعیین می گردد.

در توقفگاه ها، به شرط عدم ایجاد مزاحمت برای خودروهای دیگر، پیشبینی دو واحد توقف خودرو در پشت سرهم بلامانع است.

در توقفگاه های بزرگ، به منظور تفکیک عبور سواره و پیاده، در کنار معبر سواره یـا جایگاه های توقف خودرو باید گذرگاه عابران به عرض حداقل ۰/۶۰ متـر در نظـر گرفتـه شـود و بـا تغییر رنگ معبر یا افزایش ارتفاع کف آن بالاتر از سطح معبر سواره تفکیک شود.

تعداد فضای توقف مورد نیاز برای افراد معلول در توقفگاه ها بر حسب هر ۲۵ محل توقف خودرو سواری یک عدد و بیش از آن براساس ضوابط و مقـررات شهرسـازی و معمـاری افـراد معلول جسمی – حرکتی می باشد.

ارتفاع مجاز توقفگاه های کوچک خودرو، به منظور تقلیل خطرات ناشی از حریـق، از کف تا سطح زیرین سقف و یـا درصـورت وجـود تأسیسـات یـا عناصـر سـازهای در زیـر سـقف، تـا پایین ترین نقطه آنها حداقل ۲/۲۰ متر است.

ارتفاع مجاز توقفگـاه هـای متوسـط و بـزرگ خـودرو، حداقل ۲/۴۰ متر است.

ابعاد و مساحت محلهای توقف خودرو:

الف-

۱) ابعاد لازم جهت توقف دو خودرو، درصورتیکه کنار یکدیگر قرار گیرند،

• هریک ۲/۵۰×۵/۰۰ متر میباشد.

۲) هنگامی که خودروها در طول و پشت سر یکدیگر قرار میگیرند، ابعاد مورد نیاز برای

• هر یک ۲/۰۰×۶/۰۰ متر میباشد.

۳)  در توقفگاه های سرپوشیده در صورتیکه

• فاصلۀ محور ستونها ۵/۰۰ متر و
• فاصله داخلی بین دو ستون حداقل ۴/۵۰ متر باشد،

دو خودرو میتوانند بین دو ستون قرار گیرند.

افزایش تعداد خودرو، با افزایش فاصله داخلی ستونهـا بـه ازای ۲/۵۰ متر به ازای هر خودرو بلامانع است

ب-

در صورتیکه توقف خودروی معلول در توقفگاه های خصوصی الزامی باشد، بشـرط عـدم وجـود مانع برای باز شدن در، ابعاد لازم ۳/۵۰ × ۵ متر محور تا محور میباشد و به ازای هر طرف دیوار یا مانع، ۰/۲۵ متر به عرض آن اضافه میشود.

پ-

درصورتیکه دو طرف یک محل توقف در توقفگاه دیوار باشد، عرض آن باید حداقل ۳/۰۰ متر و طول آن ۵/۰۰ متر باشد.

حداقل عرض مسیر رفت و آمد در توقفگاههای بزرگ و متوسط نباید از ۵/۰۰ متـر کمتر باشد.

در توقفگاههای کوچک حداقل مسیر رفت و آمد، باید هم عرض شیبراه، ۳/۰۰ متر باشد.

۲-۲-۱۰-۵-۴

شعاع درونی مسیر چرخش خودرو در توقفگاه ها نباید کمتـر از ۰۰ /۵ متـر در نظـر گرفته شود.

۳-۲-۱۰-۵-۴

رعایت حداقل ۵/۰۰ × ۵/۰۰ متر برای فضای گردش ۹۰ درجه خودرو الزامی است.

در توقفگاه های عمومی، شیبراه های مسقف با طول بیشتر از ۲۰ متـر، بـا حـداکثر شیب %۱۶ مجاز است.

در طول کمتر از ۲۰ متر حداکثر شیب مجاز %۱۷ است؛ امـا حـداکثر شـیب یک متر ابتدا و یک متر انتهای آن باید مساوی یا کمتر از %۱۰ باشد.

۷-۲-۱۰-۵-۴

حداکثر شیب در شیبراه روباز در توقفگاه های متوسط و بزرگ خصوصی %۱۵ است.
حداکثر شیب یک متر ابتدا و یک متر انتهای آن باید مساوی یا کمتر از %۱۰ باشد.

۸-۲-۱۰-۵-۴

حداکثر شیب در شیبراه های مسقف در توقفگاه هـای کوچـک خصوصـی حـداکثر %۱۷ مجاز است.

اما حداکثر شیب یک متر ابتدا و یک متر انتهای آن باید مساوی یـا کمتـر از %۱۰ باشد.

پهنای معبر ورودی و شیبراه در همه توقفگاه هـای بـزرگ و توقفگـاه هـای عمـومی متوسط نباید کمتر از ۵ متر و در توقفگاه های متوسط خصوصـی نبایـد کمتـر از ۳/۵۰ متـر باشـد.
حداقل عرض ورودی و شیبراه برای توقفگاه های کوچک ۳ متر است.

توقفگاه های بزرگ و متوسط باید حداقل دو راه خروج افراد پیاده مطابق مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان داشته باشند.

۳-۳-۱۰-۵-۴

تعبیه دو ورودی خودرو از معبر عمومی، حـداکثر بـه انـدازه عـرض معبـر داخلـی توقفگاه، در ساختمانهای مسکونی تنها در زمینهـای دارای بـر۲۰ متـر و بیشـتر مجـاز اسـت.

در مواردی که زمین حاصل تجمیع اراضی باشد، در این مورد ضوابط طرح های توسـعه شـهری مـلاک خواهد بود.

در توقفگاه های عمومی حداقلِ ارتفاعِ آزاد درِ ورودی و خروجیِ خودرو به میزان ۲/۱۰ متر الزامی است.

در ساختمان های گروه های ،۶ ۷ و،۸ درصورتیکه مساحت یک طبقه توقفگاه در زیرزمین کافی نباشد، استقرار توقفگاه در زیر فضای باز و محوطه با رعایت الزامات مربوط به پیش آمدگی های زیرزمین و همچنین مقررات راه امدادرسانی مجاز است.

همۀ توقفگاه های خودرو باید مطابق مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان مجهز به تجهیزات کشف و اطفاء حریق باشند.

آب های سطحی، مطابق مبحث شانزدهم مقررات ملّی ساختمان در توقفگاه ها، باید با شیب بندی مناسب هدایت و دفع شود.

۸-۱-۱۰-۵-۴ پیش بینی سرویس بهداشتی در توقفگاه های عمومی الزامی است.
۹-۱-۱۰-۵-۴ پیش بینی کف شوی در توقفگاه های متوسط و بزرگ الزامی است.

۱-۷-۱۰-۵-۴ امکان دسترسی به آب لوله کشی در تمام توقفگاهها ضروری است.

قرارگیری فضای موتورخانه در ساختمانهای گروه های ،۶ ۷ و ۸ در زیرزمینِ فضاهای باز با رعایت الزامات مربوط به پیش آمدگی های زیرزمین و همچنین مقررات راه امدادرسانی مجاز است.

درصورتیکه طبقات زیرین ساختمان (زیرزمین یا همکف) به توقفگاه اختصاص داده شود، حیاطهای خلوت یا پاسیوهایی که برای تأمین نور و تهویۀ اتاقها و فضاهای قابل سکونت و اشتغال پیشبینی شدهاند، نباید تا فضای توقفگاه ادامه یابند، مگر آنکه کاملاً به نحوی دوربندی شده باشند که امکان انتقال دود یا صدای توقفگاه به فضاهای اقامت و اشتغال وجود نداشته باشد.
قرارگیری نورگیر سقفی فاقد بازشو در حدفاصل توقفگـاه و پاسـیوها، بـه شـرط اسـتفاده از مصـالح غیرریزنده مقاوم در برابر ضربه و حرارت و آتش، بلامانع است.

ایجاد ورودی و خروجی مجزا در توقفگاه های بزرگ عمومی الزامی است.

استفاده از پوشش های ضد حریق در سازههای فلزی توقفگاه های کلیـه سـاختمان هـای گروه ۶ به بالا مطابق مبحث سوم مقررات ملی ساختمان الزامی است.

تأمین قطعی و احداث پارکینگ مورد نیاز برای تمامی ساختمان‌ها و در همه‌ی پهنه‌ها طبق جداول شماره‌های (۶) تا (۱۰) الزامی است.

صدور پروانه بر اساس طرح تفصیلی جدید و هرگونه گواهی عدم خلاف یا گواهی پایان ساختمان مربوط به آن‌ها، منوط به تأمین پارکینگ‌های مورد نیاز مذکور در همان ساختمان و یا در صورت احراز و تأیید عدم امکان تأمین پارکینگ در ساختمان (قطعه مربوطه، در پارکینگ‌هایی دارای اسناد حقوقی، در شعاع حداکثر ۲۵۰ متر، از ساختمان، بلامانع است.

تبصره (۱): آیین‌نامه اجرایی و نحوه تنظیم اسناد مربوطه و چگونگی صورت مجلس‌های تفکیکی، برای پارکینگ‌های مکانیزه و غیر مکانیزه، توسط شهرداری تهران و با همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، حداکثر ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ طرح تفصیلی، تهیه و توسط شهرداری تهران، به واحدهای مربوطه، ابلاغ می‌شود.

تبصره (۲): در کلیه مواردی که پارکینگ هر واحد ساختمان (مسکونی و یا غیرمسکونی)، خارج از آن و در پارکینگ‌های اختصاصی و یا عمومی دارای اسناد رسمی، تأمین می‌شود، ذکر شماره و نام پارکینگ و حدود اربعه آن در صورت مجلس تفکیکی و اسناد ثبتی واحد مذکور، الزامی است.

تبصره (۳): تعداد پارکینگ‌های مورد نیاز ساختمان‌ها و مجتمع‌هایی که از عملکردها، کاربری‌ها و فعالیت‌های متنوعی برخوردار است، معادل مجموع تعداد حداقل پارکینگ‌های لازم برای هر یک از کاربری و فعالیت‌ها، بر اساس ضوابط تأمین پارکینگ در پهنه‌های استفاده از اراضی، است.

تبصره (۴): تأمین پارکینگ مورد نیاز آژانس‌های تاکسی و مسافربری، نمایشگاه‌های اتومبیل و فعالیت‌های مشابه که نیازمند پارکینگ است، درخود ملک و یا خارج از ملک مذکور، الزامی است.

تبصره (۵): کلیه ادارات، ارگان‌ها، سازمان‌ها، نهادها، مؤسسات و شرکتهای دولتی، عمومی و خصوصی و بیمارستان‌ها، که مراجعین زیادی دارند، در زمان احداث و یا تجدید بنا، ملزم به تأمین ۳۰ درصد پارکینگ مازاد بر پارکینگ مورد نیاز برای مراجعین طبق ضوابط مربوطه، در همان ساختمان و یا در پارکینگ‌های عمومی اطراف تا شعاع ۲۵۰ متر می‌باشند.

تبصره (۶): فروشگاه‌های و مجموعه‌های بزرگ، با مقیاس عملکرد ناحیه‌ای، منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای (به جز هتل، هتل آپارتمان و سایر مواردی که در تبصره ۵ همین بند ذکر گردید)، به ازای هر ۱۰۰ متر مربع زیربنای مفید، ملزم به تأمین حداقل ۲ واحد پارکینگ، علاوه بر پارکینگ مورد نیاز می‌باشند.

تبصره (۷): احداث پارکینگ مازاد بر ضوابط، در کلیه پهنه‌های شهر، در طبقات زیرهمکف (منفی)، با رعایت سطح اشغال ۸۰ درصد در منفی یک و سایر ضوابط قانونی در صورت اخذ مجوز از مراجع قانونی مربوطه، و با رعایت قانون حفظ و گسترش فضای سبز، بلامانع است.

تبصره (۴): پیش‌بینی راه‌های ورودی مجزا برای دسترسی به فضای پارکینگ (رامپ) و ورودی پیاده به ساختمان، در اراضی و املاک با بر ۶ متر و بیشتر، الزامی است.

تبصره (۵): چیدمان پارکینگ در فضاهای مربوطه، باید به گونه‌ای باشد که امکان تردد و استفاده از آسانسور توسط ناتوانان جسمی و حرکتی، مطابق مقررات ملی ساختمان، و رعایت مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، به سهولت انجام پذیرد.

حداکثر ارتفاع تمام شده پیلوت، به شرط استفاده برای پارکینگ ۲/۶۰ متر است. در صورت عدم احداث زیرزمین، ارتفاع تمام شده تا ۲/۶۰ متر، بشرط پایین‌تر بودن سطح فونداسیون از گذر، تا ۶۰ سانتیمتر، بلامانع است.

تبصره (۱): برای مجتمع‌هایی که

• دارای بیش از ۲۵ واحد پارکینگ است، و یا
• مساحت پارکینگ آنها بیش از ۱۰۰۰ متر مربع است،

حداکثر ارتفاع پارکینگ در زیرزمین‌ها و همکف تا ۳ متر، مجاز است.

تبصره (۲): ارتفاع پیلوت برای تأمین پارکینگ در مواردی که منطبق بر مبحث ۱۵ مقررات ملی ساختمان است، متناسب با نوع پارکینگ مکانیکی مورد تقاضا، و بر اساس ضابطه مربوطه، تعیین می‌شود.

اجرای شیب مثبت و معکوس، جهت رامپ پارکینگ، با رعایت ضوابط نورگیری زیرزمین و سایر مقررات بلامانع است.

تبصره (۱): حداکثر شیب رامپ دسترسی برای پارکینگ خصوصی ۱۵ درصد و برای پارکینگ عمومی حداکثر ۱۲ درصد است.

تبصره (۲): شعاع گردش رامپ، به غیر از پارکینگ‌های عمومی، حداقل ۲/۵ متر، برای خودروهای سواری است (شعاع از آکس رامپ قوسی).

یک راه ورودی برای پارکینگ از هر خیابان، مجاز است. در صورتی که بر ملک ۲۰ متر و بیشتر باشد، (صرفاً در پارکینگ‌های عمومی و موارد تجمیع قطعات با حداقل بر ۱۴ متر) با اولویت به تامین پارکینگ ملک، استفاده از دو درب ورودی برای پارکینگ مجاز است.

راه ورودی رامپ پارکینگ از قسمت فضای آزاد ساختمانی بلامانع بوده، و راه ورودی، جزء فضای پارکینگ ساختمان نیست.

رامپ پارکینگ در فضای باز ساختمان نیز، در کلیه جهات قطعه، جزء زیربنا محسوب نمی‌شود.

تبصره (۱): در قطعه‌ی که سطح پارکینگ بیش از ۱۰۰ متر مربع وسعت دارد یا دارای بیش از ۲۵ واحد پارکینگ است، تأمین دو رامپ ورودی و خروجی، به عرض مفید حداقل ۳/۵ متر و با یک رامپ به عرض مفید حداقل ۵ متر، با رعایت ضوابط آئینه‌نامه مربوطه، بر اساس مقررات ملی ساختمان، الزامی است.

تبصره (۲): به منظور ایجاد زمینه تأمین پارکینگ، احداث رامپ در حیاط املاک جنوبی با حداقل عرض قطعه ۱۰ متر، (در محل اجرای رمپ) بلامانع است.

تبصره (۳): برخورداری از خروجی اضطراری و دسترسی مستقیم به طبقات و فضاهای مشاعی ساختمان، به وسیله پله از زیرزمین (پارکینگ) الزامی است.

تبصره (۴): دسترسی مستقیم پارکینگ از طریق پله به طبقات و فضاهای مشاعی، الزامی است و در صورتی که ملک دارای آسانسور باشد، دسترسی توامان به پارکینگ از طریق پله و آسانسور، نیز الزامی است.

ضوابط تأمین پارکینگ در پهنه سکونت تهران

تامین پارکینگ برای کلیه واحدهای مسکونی، در پهنه سکونت، متناسب با اندازه واحد مسکونی (سطح خالص واحد مسکونی) طبق جدول شماره (۶) الزامی است. همچنین تعداد پارکینگ مورد نیاز برای خدمات پشـتیبان سکونت، در واحدهای انتفاعی محلات مسکونی، طبق

جدول شماره (۶): پارکینگ های مورد نیاز واحدهای مسکونی در زیرپهنه سکونت

پارکینگ در پهنه ی تجاری اداری خدماتی ورزشی

جدول شماره (۶): پارکینگ های مورد نیاز واحدهای مسکونی در زیرپهنه سکونت

جدول شماره (۷): پارکینگ مورد نیاز محلات مراکز (به ازاء هر واحد)

تبصره (١): درپهنه های مسکونی R(، احداث صرفًا یک واحد پارکینگ مزاحم به صورت یک به یک، بلامانع است.)
تبصره (٢): ایجادپارکینگ مزاحم منوط به اینکه متعلق به یک واحد باشد ومزاحمتی برای سایرین ایجاد نکند، بلامانع است.
تبصره (٣): توسعه رامپ دسترسی پارکینگ به خارج از مرزقطعـات (پـلاک هـا) بعـد از رعایـت برهـای اصـلاحی ودرفضـای عمومی همجوار(فضای پیادهرو)، مطلقًا ممنوع است

تبصره (۴): پیش بینی راههای ورودی مجزا برای دسترسی بهفضای پارکینگ (رامپ) و ورودی پیاده به ساختمان، در اراضـی و املاک با بر ۶ مترو بیشتر، الزامی است.
تبصره (۵):چیدمان پارکینگ درفضاهای مربوطه، باید به گونه ای باشد که امکـان تـرددو اسـتفاده از آسانسـور توسـط ناتوانـان جسمی و حرکتی، مطابق مقررات ملی ساختمان،و رعایت مصوبات شورایعالی شهرسازی ومعماری ایران، بـه سـهولت انجام پذیرد.

در کلیه زیر پهنه‌های استفاده از اراضی، تامین ۵ درصد از کل ظرفیت پارکینگ به منظور استفاده معلولین، ضمن رعایت مفاد مصوبه «ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای عبور و مرور معلولین»، مورخ ۱۳۶۸/۰۳/۰۸ شورایعالی شهرسازی و معماری ایران، الزامی است.

حداقل فضای خالص برای پارکینگ‌های مسقف و غیر مسقف، متناسب با تعداد واحد و به ترتیب

• برای یک واحد  ۵×۲.۵  متر،
• برای دو  واحد   ۵×۴.۵   متر
• برای سه واحد ۵×۶.۵  متر

است. عرض مفید راه عبوری پارکینگ، نیز حداقل ۳ متر و برای مازاد بر سه واحد به ازاء هر واحد خودرو ۲ متر به عرض مفید افزوده می‌شود.

تبصره (۱): حداقل عرض مفید لازم برای پارکینگ معلولان، حداقل ۳/۵ متر و به ازاء هر واحد پارکینگ اضافه شده معلول، ۳ متر و برای پارکینگ‌های عمومی، تابع ضوابط و مقررات مربوطه است.