تبلیغات و نیازمندی های صنعت ساختمان معرفی محصولات

قوانین دوربندی حریق و دودبندی باکس پله و آسانسور ها

در این نوشته میخوانید

قوانین دوربندی حریق و دودبندی باکس پله و آسانسور ها

مقررات و قوانین دسته‌بندی‌شده در مورد دوربندی حریق و دودبندی باکس پله و آسانسور بر اساس مقررات ملی ساختمان و ضوابط شهرداری (مبحث سوم مقررات ملی ساختمان)
دوربندی حریق و دودبندی باکس پله و آسانسور یکی از اصلی‌ترین الزامات ایمنی بنا بر اساس مبحث سوم مقررات ملی ساختمان (حفاظت ساختمان‌ها در برابر حریق) و ضوابط سازمان آتش‌نشانی است. هدف از این مقررات، کنترل گسترش حریق، جلوگیری از نفوذ دود به مسیرهای خروج و تأمین امکان تخلیه ایمن افراد در زمان وقوع آتش‌سوزی است. در این راستا، تمامی اجزای مرتبط با پله فرار، آسانسور و فضاهای مرتبط باید طبق ضوابط مشخص طراحی و اجرا شوند.

 

الف) iهدف نهایی این قوانین

  • دوربندی حریق (محصور کردن فضاهای بحرانی در برابر آتش)
  • دودبندی (جلوگیری از نفوذ دود به مسیرهای خروج)

ب) مبنای قانونی برای دودبندی و  دوربندی :

تعاریف مربوط به دود و حریق

منطقه حریق:

بخشی از فضای داخل ساختمان که از اطـراف و سـقف و کـف بـه وسـیله اجـزای ساختمانی مقاوم در برابر آتش (مانند دیوارهای مانع آتش، دیوارهای جداکننده آتش و سیستم های کف/ سقف مقاوم در برابر آتش) محدود میشود.

 

دوربند خروج:

جزئی از خروج که از دیگر فضاهای داخل ساختمان یا سـازه بـه وسـیله سـاختار دارای درجه بندی مقاومت در برابر آتش و محافظت کننده های بازشو جدا شده اسـت و مسـیر عبـور محافظت شدهای را به سمت یک تخلیه خروج یا به یک معبـر عمـومی تـأمین مـی کنـد.

(همچنـین مراجعه شود به راه خروج).

 

دوربند شفت:

دیوارهای تشکیل دهنده مرزهای (بدنه) اطراف شفت (همچنین مراجعـه شـود بـه شفت)، که عمدتاً طبق ضوابط این مبحث نیاز است تا متناسب بـا نـوع بهـره بـرداری و مشخصـات شفت، دارای درجه مقاومت در برابر آتش مشخص باشند.

 

گذرگاه خروج:

جزئی از خروج که از تمامی فضاهای داخلی ساختمان یا سازه به وسـیله سـاختار درجه بندی شده مقاوم در برابر آتش و محافظت کننده های بازشـو جـدا شـده اسـت و مسـیر عبـور محافظت شدهای را در جهت افقی به سمت یک تخلیه خروج یا به یک معبر عمومی تأمین میکند.

 

مانع آتش:

یک عنصر ساختمانی افقی (مانند سقف) یا قائم (مانند دیوار) با درجه بنـدی مقاومـت در برابر آتش که برای جلوگیری از گسترش آتش سوزی طراحی شده و دارای بازشوهـای محافظـت شده در برابر آتش است. برای دیوار مانع آتش، مراجعه شود به .۴-۸-۳

 

مانع دود:

یک پوسته پیوسته قائم یا افقی، مانند دیوار یا سقف که برای محدود کردن حرکت دود طراحی و ساخته شده است.

چکیده:

تعاریف دود بند و دوربند

منبع :

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان

به شماره:

1-1-3

مقاومت دوربند باکس پله و آسانسورها در برابر لرزه

ملاحظات لرزه ای و مقاومت سازه ای دوربند شفت ها

ملاحظات لرزه ای و مقاومت سازه ای دوربند شفت ها طرح و اجرای دوربند شفت پلکان ها و آسانسورها و انتخاب مصالح مربوط به آنها باید از نظر مقاومت در برابر نیروهای زلزله مطابق با مبحث ششم مقررات ملی ساختمان و آیین نامه شماره ۲۸۰۰ صورت گیرد.

همچنین یکپارچگی سازهای و مقاومت ضربهای دوربندهای پلکان خروج و آسانسورها باید مطابق با مباحث سازهای مقررات ملی ساختمان از مشخصات لازم برخوردار باشد.

چکیده:

با لرزه از ضد حریق بودن خارج نشوند

منبع :

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان

به شماره:

2-2-10-3

دود بند اجباری پله

دوربندهای محافظت شده در برابر دود
هر پلکان خروج مورد نیاز برای طبقات با ارتفاع بیش از ۲۳ متر از تراز زمین، باید علاوه بر الزامـات مقاومت در برابر آتش که در بخش های مربوط ارائه شده است، در برابر نفوذ دود مطـابق بـا بخـش ۵-۹-۳ محافظت شده باشد.

 

چکیده:

23 متر به بالا دود بند اجباری پله

منبع :

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان

به شماره:

3-5-10-3

سيستم های كشف و اعلام حریق ساختمان های بلند

۵-۵-۳ ضوابط تکمیلی ساختمانهای بلند
ساختمان های بلند باید به سیستم کشف و اعلام حریق خودکار مجهز باشند.

در تمام ساختمان های بلند با هر نوع تصرف با ارتفاع بیش از ۲۳ متر بالای تراز زمـین (بـرای کـف بـالاترین طبقـه قابـل تصرف)، علاوه بر الزامات بیان شده در قسمت های دیگر این فصل، الزامات این بخش نیز باید رعایت شود.

۱-۵-۵-۳ کاشف های خودکار حریق

طراحی و محل نصب کاشف ها باید مطابق ضوابط بخش ۷-۵-۳ باشد. به علاوه، کاشف های دود باید مطابق مشخصات اعلام شده در همان بخش فراهم و به یک سیسـتم اعـلام حریـق خودکـار وصـل شوند.

فعال سازی هر کاشف که وجود آن طبق این بخش لازم است، بایـد سیسـتم صـوتی و اعـلام خطر را طبق سناریوی ایمنی حریق ساختمان به کار اندازد.

 

کاشف های دود باید در محل هـای زیـر نصب شوند:

۱- در همه اتاق های تجهیزات مکانیکی، الکتریکی، مخابرات، یا اتاق های مانند آنهـا و در اتـاق هـای تجهیزات آسانسورها و لابی آنها.

۲- در پلنیوم هوای برگشتی اصلی و تخلیه هر سیستم هوارسانی که دارای ظرفیـت بـیش از ۰/۹۴ متر مکعب بر ثانیه (معادل ۲۰۰۰ فوت مکعب بر دقیقه) باشد. لازم است این کاشف هـا در یـک محل قابل دسترس بعد از اتصال آخرین کانال هوا به پلنیوم قرار داده شود.

۳- در هر اتصال یک کانال هوای برگشتی یا محفظه (پلنیوم) به یک کانـال عمـودی یـا رایـزر، در سیستم تهویه ای که برای دو طبقه یا بیشتر به کار میرود.

در تصرف هـای گـروه هـای (م ـ۱) و  (م ـ۲)  در هر رایزر هوای برگشتی که بیش از ۲.۴ متر مکعب ( معادل ۵۰۰۰ فوت مکعب بر دقیقه)  از آن منتقل نم یشود و در آن از بیش از ۱۰ بازشوی ورودی هوا استفاده نمی شود، مـی تـوان از یک کاشف دود استفاده نمود.

۲-۵-۵-۳ قطع کننده دستی
در همه مناطق اعلام کننده، یک قطع کننده دستی برای سیستم اعلام خطر باید فراهم شود.

۳-۵-۵-۳ پیام های زنده صوتی
سیستم صوتی و اعلام خطر باید امکان پخش پیام های صوتی زنده افراد را با بلندگوهای نصب شده درآسانسورها، پلکان خروج و طبقات منتخب، داشته باشد.

۶-۵-۳ مرکز کنترل یا اتاق فرمان
در تمام تصرف های انباری، صنعتی و مخاطره آمیز، ایجاد فضایی به عنـوان مرکـز کنتـرل یـا اتـاق فرمان، با حضور دست کم یک مسئول ایمنی که عهـده دار اعـلام حریـق و شـرایط اضـطرار باشـد، ضروری است.

 

 

چکیده:

قوانین سيستم های كشف و اعلام حریق

منبع :

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان

به شماره:

5-5-3

ضد حریق کردن راه پله و آسانسور

 دوربندی راه های خروج قائم

هر راه خروج قائم که طبقات یک بنا را به هم مربوط کند، باید به نحوی دوربندی و محافظت شود که از گسترش

  • شعله های آتش،
  • دود و
  • سایر محصولات ناشی از حریق

از طبقـه ای بـه طبقـه دیگـر، مطابق الزامات این مبحث، جلوگیری گردد.

چکیده:

دوربندی راه پله ها اجباری است. مشخص کردن محدوده ضد حریق در نقشه ها

منبع :

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان

به شماره:

11-2-6-3

الزام به دوربندی و محافظت در برابر حریق باکس پله و رمپ پیاده

دوربندهای الزامی خروج

راه پله های داخلی خروج و شیبراه های داخلی خروج باید با موانع حریق دوربندی شوند.

دوربندهای خروج قائم، که

  • چهار طبقه یا بیشتر را بالاتر از تراز زمین به یکدیگر مرتبط می سازند و
  • راه پله هـا در تصرف های مخاطره آمیز،

باید با ساختارهای غیر قابل سوختن دارای حداقل دو سـاعت مقاومـت در برابر آتش باشند.

دوربندهای خروج قائم که

  • کمتر از چهار طبقه روی تراز زمین را به یکدیگر مرتبط می کنند،

باید دارای حداقل یک ساعت مقاومت در برابر آتش باشند.

 

(نیم طبقـه هـا در ایـن محاسـبه منظور نمی شود.)

(دوربند خروج نباید، به جز راه خـروج، بـرای هـیچ هـدف دیگـری اسـتفاده شـود.)

دوربندها باید مطابق با الزامات بخش ۵-۸-۳ (دیوارهای مانع آتش) ساخته شوند.

 

تبصره ها:

دوربند پلکان در موارد زیر الزامی نیست:

  1. در تصرف هایی غیر از گروه تصرف های (خ) و (د)، که بار تصـرف آن کمتـر از ۱۰ اسـت و فقـط یک طبقه بالاتر از سطح تخلیه خروج قراردارد.
  2. خروج های ساختمان های گروه (ت۵-)، که در آن تمام بخش های راه های خروج به طور کلی بـه فضای بیرون باز میشوند.
  3. پلکان های داخل واحد مسکونی تکی یا واحـد خـواب در تصـرف (م۲-) و واحـدهای خـواب در تصرفهای گروه (م۱-).
  4. پلکان هایی که جزو راه خروج الزامی محسوب نمی شوند، در صورتی که با شرایط بند ۲-۶-۸-۳ مطابقت داشته باشند.
  5. پلکان های موجود در سازه های پارکینگ باز که تنها برای این سازه از آنها استفاده میشود.
  6. در تصرف هایی به جز گروه های (خ) و (د)، حداکثر ۵۰ درصـد پلکـان هـای خـروج کـه مـرتبط کننده دو طبقه متوالی هستند را می توان بدون دوربند ساخت، به شرط آن کـه حـداقل دو راه خروج از هر دو کف که دارای پلکان های بدون دوربند است، تأمین شده باشد. همچنین ایـن دو طبقه نباید به کف های دیگر باز باشند.
  7. در صورتی که پلکان هـای داخلـی راه خـروج فقـط طبقـات اول و دوم را مـرتبط سـازند و کـل ساختمان نیز به شبکه بارنده خودکار تأیید شده مجهز باشد، محدودیت ۵۰ در صد پلکان هـای خروج وجود ندارد.

چکیده:

چهار طبقه بیشتر دو ساعت چهار طبقه کمتر یک ساعت

منبع :

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان

به شماره:

3-3-3-6-3

مسیر خروج باید با موانع حريق دوربندی شوند

۳-۳-۳-۶-۳ دوربندهای الزامی خروج

راه پله های داخلی خروج و شیبراه های داخلی خروج باید با موانع حریق دوربندی شوند.

دوربندهای خروج قائم، که

  • چهار طبقه یا بیشتر را بالاتر از تراز زمین به یکدیگر مرتبط میسازند و
  • راه پله هـا در تصرفهای مخاطره آمیز،

باید با ساختارهای غیر قابل سوختن دارای حداقل دو سـاعت مقاومـت در برابر آتش باشند.

دوربندهای خروج قائم که

  • کمتر از چهار طبقه روی تراز زمین را به یکدیگر مرتبط می کنند،

باید دارای حداقل یک ساعت مقاومت در برابر آتش باشند.

نیم طبقـه هـا در ایـن محاسـبه منظور نمیشود.

دوربند خروج نباید، به جز راه خـروج، بـرای هـیچ هـدف دیگـری اسـتفاده شـود.

دوربندها باید مطابق با الزامات بخش ۵-۸-۳ (دیوارهای مانع آتش) ساخته شوند.

 

چکیده:

خروج باید با موانع حريق دوربندی شوند و امن تلقی می شود

منبع :

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان

به شماره:

3-3-3-6-3

نازک كاری دوربندها و راه ها و راه پله امن شده

 نازک کاری دوربندها
در تمام خروج ها (پلکان خروج، گذرگاه خروج، خروج افقی)، که ضوابط ایـن مقـررات، دوربنـدی و جداسازی آنها را الزامی اعلام کرده باشـد، بایـد بـرای جلـوگیری از گسـترش آتـش و دود، مصـالح نازک کاری دیوارها و سقفها با الزامات فصل ۷-۳ مطابقت داشته باشد.

چکیده:

دوربند و دودبند کردن باکس پله و بعضی از راهرو ها

منبع :

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان

به شماره:

7-3-3-6-3

مقدار مقاومت در برابر آتش شفت ها

درجه بندی مقاومت در برابر آتش
ساختار دوربند شفت در ساختمان های با ارتفاع ۴ طبقه روی تراز زمین یا بیشتر بایـد از نـوع غیـر قابل سوختن و حداقل دو ساعت مقاوم در برابر آتش باشد. برای ساختمانهای با ارتفاع کمتـر از ۴ طبقه، دوربند شفت باید حداقل یک ساعت مقاوم در برابر آتش باشد.

 

چکیده:

در 4 طبقه و بیشتر حداقل 2 ساعت مقاومت حریق و کمتر از 4 طبقه 1 ساعت

منبع :

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان

به شماره:

4-6-8-3

انواع دودبند کردن پلکان داخلی

دوربندهای پلکان محافظت شده در برابر دود

هر جا که در این مبحث، محافظت دوربندهای پلکان در برابر دود لازم باشد، باید ضوابط این بخش مورد رعایت قرار گیرد.

دوربند محافظت شده در برابر دود، شامل یک فضای دوربند شده مقـاوم در برابر آتش مطابق با ضوابط ۳-۳-۳-۶-۳ و ۶-۸-۳ است که علاوه بر آن، مطابق با ضوابط این بخش، به وسیله یکی از روش های زیر در برابر نفوذ دود نیز محافظت شده است:

  • – تأمین یک لابی تهویه شده؛
  • – یک بالکن خارجی باز؛
  • – ایجاد فشار مثبت.

چکیده:

انواع دود بند - ایجاد یک پیش ورودی با تهویه هوا

منبع :

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان

به شماره:

5-9-3

الزام ساخت لابی برای باکس پله و ابعاد آن

دسترسی
دسترسی به پلکان محافظت شده در برابر دود باید از طریق یک لابـی یـا یـک بـالکن خـارجی بـاز باشد.

حداقل عرض لابی باید برابر با عرض مورد نیاز کریدور منتهی به آن باشد، ولی در هـر صـورت نبایدکمتر از ۱۱۰سانتیمتر باشد و طول آن نیز باید حداقل ۱/۸ متر در جهت پیمایش خروج باشد.
در صورت استفاده از روش فشار مثبت، نیاز به دسترسی از طریق لابی وجود نـدارد. در هـر صـورت فضاهای قابل تصرف (واحدهای مسکونی، تجاری، اداری، …) نبایـد بـه صـورت مسـتقیم بـه پلکـان باز شود.

چکیده:

باکس پله دودبند شده باید لابی داشته باشد

منبع :

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان

به شماره:

1-5-9-3

راهكار تنظيم فشار مثبت شفت آسانسور

راهکار تنظیم فشار برای محافظت شفت آسانسور در برابر دود

چنانچه طبق استثنای شماره ۴ از بند ،۱-۱۰-۶-۸-۳ برای محافظت شفت آسانسور در برابـر نفـوذ دود، به جای تعبیه لابی آسانسور، از ایجاد فشار مثبت در شفت استفاده شود، باید بـا الزامـات ایـن بند تطابق نماید.

فشار مثبت در چاه باید بین ۲۵ تا ۶۷ پاسکال باشد.

هوای ورودی بایـد از بیـرون ساختمان و از یک محل تمیز تأمین شود، به طوری که حداقل ۶/۰ متر با هرگونـه سیسـتم خـروج هوا فاصله داشته باشد.
سیستم داکت هوای فشار مثبت باید با درجه ای حداقل برابر بـا مقاومـت شـفت آسانسـور در برابـر آتش، محافظت شود.

هرگونه سیستم کانال که جزئی از سیستم تنظیم فشار باشـد بایـد بـا همـان درجه بندی مقاومت در برابر آتش که برای شفت آسانسور الزامی است، محافظت شود. سیسـتم فـن باید برای هر شفت آسانسور مجزا باشد.

همچنین سیستم فن فراهم شده برای سیستم فشار مثبت باید مطابق با الزامـات مقاومـت در برابـر آتش مربوط به شفت آسانسور محافظت شود.

سیستم فن باید به کاشف دود مجهز باشد تا چنانچـه دود داخل سیستم فن شود، کاشف دود آن را به طور خودکار خاموش کند.

ظرفیت سیستم فن باید با یکی از شرایط زیر مطابقت نماید:

 

  • – قابلیت تنظیم برای ظرفیت حداقل ۰/۴۸ متر مکعب بر ثانیه (۱۰۰۰ فوت مکعب بر دقیقه) برای هر درِ چاه آسانسور را داشته باشد؛
  • – دارای محاسبات و طراحی مهندسی با مشخصات ثبت شده باشـد کـه بـه تأییـد مرجـع قـانونی کنترل ساختمان رسیده باشد.

 

چکیده:

دودبند کردن آسانسور با فشار مثبت به جای تعبيه لابی آسانسور

منبع :

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان

به شماره:

6-9-3

الزام تامین فشار مثبت درساختمان بلند

درساختمان های بلند ( گروه )۸ ، محفظه پله ای کـه در راه خـروج واقـع شـود، بایـد بطـور مکانیکی تهویه و فشار مثبت داشته باشد

چکیده:

الزام تامین فشار مثبت درساختمان بلند

منبع :

مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان

به شماره:

4-8-1