تفاوت اخذ پروانه ساختمان در شهرها و روستاهای استان گیلان
در استان گیلان، به دلیل تفاوت ساختار مدیریتی میان مناطق شهری و روستایی، مرجع صدور پروانه و مراحل اداری آن نیز متفاوت است.
در استان گیلان دو حالت کلی وجود دارد:
۱. اخذ پروانه ساختمان در شهرهای استان گیلان
- مرجع صدور پروانه ساختمان: شهرداری همان شهر
۲. اخذ پروانه ساختمان در روستاهای استان گیلان
- مرجع صدور پروانه ساختمان: دهیاری (در روستاهای فاقد دهیاری: بنیاد مسکن یا بخشداری محل)
مراحل کلی صدور پروانه ساختمان در شهرهای استان گیلان
فرآیند اخذ پروانه ساختمان در شهرها، بهطور معمول شامل مراحل زیر است:
- ثبت درخواست در شهرداری یا دفاتر مهندسی
- بازدید از طرف شهرداری منطقه
- بررسی طرح تفصیلی و کاربری و وضعیت ثبتی
- معرفی مهندس نقشهبردار
- تهیه پیشنقشه معماری
- صدور دستور نقشه
- انجام آزمایش خاک
- معرفی مهندسان طراح
- طراحی نقشهها
- تأیید نقشهها در شهرداری و نظام مهندسی
- معرفی مهندس ناظر و مجری
- پرداخت عوارض شهرداری
- تهیه مدارک پیشنویس
- چاپ پروانه و صدور جواز ساخت
نکته: مبنای محاسبه هزینه خدمات مهندسی و جزئیات آن بر اساس تعرفه سازمان نظام مهندسی استان گیلان است که ماشینحساب هوشمند و محاسبهگر آنلاین ما این کار را برای شما انجام میدهد.
تماس با متخصص جواز در گیلان ۰۹۱۹۷۱۰۴۸۰۵
توضیح کامل هر مرحله صدور پروانه ساختمان در شهر
۱- ثبت درخواست و تشکیل پرونده:
- مالک میتواند با مراجعه مستقیم به شهرداری، درخواست تشکیل پرونده را به صورت دستی ثبت کند.
- مالک میتواند با مراجعه به سازمان نظام مهندسی ساختمان و تعیین دفتر فنی مهندسی صلاحیتدار، این درخواست را به صورت الکترونیکی توسط دفتر مهندسی ثبت نماید. (در سایر شهرهای استان بهجز شهر رشت، درخواست صدور پروانه و تشکیل پرونده به صورت دستی است.)
۲- بازدید از طرف شهرداری:
پس از تشکیل پرونده، کارشناس شهرداری از ملک بازدید میکند تا وضعیت موجود ملک و شرایط مؤثر بر ضوابط ساختوساز بررسی شود.
- ابعاد و حدود ملک
- عرض معبر و خیابان
- وضعیت ساختمان موجود
- حدود اربعه ملک
- املاک مجاور و همجواریها
- درختان موجود در ملک
- باغچه و فضای سبز
- تیرهای برق و تأسیسات موجود
- وضعیت دسترسی ملک به معبر
۳- بررسی طرح تفصیلی و کاربری:
در این مرحله، ضوابط شهرسازی مربوط به ملک در شهرداری مشخص میشود.
۴- معرفی مهندس نقشهبردار:
در این مرحله، مالک یک مهندس نقشهبردار دارای صلاحیت را انتخاب میکند تا وضعیت دقیق ملک برداشت و نقشهبرداری شود.
وظایف مهندس نقشهبردار:
- بازدید از محل ملک
- برداشت دقیق ابعاد زمین و ساختمان موجود
- تعیین موقعیت دقیق ملک نسبت به معابر و املاک مجاور
- تهیه نقشه وضع موجود (As Built)
- کنترل مساحت، بر و عمق ملک با اسناد ثبتی
- ثبت اختلافات احتمالی بین سند و وضعیت موجود
- ارسال نقشه و گزارش نقشهبرداری به شهرداری جهت ادامه فرآیند صدور پروانه ساخت
۵- تهیه پیشنقشه معماری:
این مرحله تعاملی بین مالک و شهرداری است و مالک از آنچه بعداً قرار است قانونی به او تعلق بگیرد تا حدودی مطلع میشود و جنبه قانونی ندارد.
پیشنقشه معماری بیشتر برای بررسی امکان جانمایی و تطبیق خواستههای مالک با ضوابط ساختوساز استفاده میشود و بهتنهایی به معنای تأیید نهایی نقشه یا ایجاد حق قطعی برای مالک نیست.
۶- صدور دستور نقشه:
در این مرحله شهرداری با توجه به تمامی ضوابط و ابعاد واقعی و ابعاد موجود در سند، اقدام به صدور دستور نقشه مینماید.
دستور نقشه، چارچوب اصلی طراحی ساختمان را مشخص میکند و مواردی مانند سطح اشغال، تعداد طبقات، عقبنشینیها و سایر ضوابط شهرسازی در آن تعیین میشود.
۷- انجام آزمایش خاک:
در پروژههایی که انجام آزمایش خاک برای آنها الزامی است، این آزمایش پیش از طراحی نهایی سازه انجام میشود.
نتایج آزمایش خاک اطلاعات لازم درباره شرایط زمین و مشخصات فنی مورد نیاز برای طراحی سازه را در اختیار مهندس طراح قرار میدهد.
۸- معرفی مهندسان طراح:
پس از مشخص شدن ضوابط و دستور نقشه، فرآیند تهیه نقشههای فنی آغاز میشود.
بسته به نوع، متراژ و مشخصات ساختمان، ممکن است به خدمات مهندسان رشتههای زیر نیاز باشد:
- چهار طراح: معمار، عمران، مکانیک، برق
- چهار مهندس ناظر: معمار، عمران، مکانیک، برق
- مهندس ناظر هماهنگکننده
- مهندس مجری
مهندسان طراح توسط مالک انتخاب میشوند و مهندسان ناظر توسط سازمان نظام مهندسی به مالک معرفی میگردند.
نکته: بهتر است تا آنجا که میتوانید قرارداد با مهندسان ناظر را دیرتر امضا کنید.
نکته: تعداد مهندسان، نحوه انتخاب آنها و الزامات مربوط به طراح، ناظر و مجری به مشخصات پروژه و ضوابط جاری سازمان نظام مهندسی و مراجع صدور پروانه بستگی دارد.
۹- طراحی نقشهها:
پس از مشخص شدن ضوابط و انتخاب مهندسان، نقشههای مورد نیاز پروژه تهیه میشود.
- تهیه نقشههای معماری
- تهیه نقشههای سازه
- تهیه نقشههای مکانیک
- تهیه نقشههای برق
در صورت نیاز، نقشههای فاز دو، طراحی نما و سایر مدارک فنی نیز تهیه میشود.
۱۰- تأیید نقشهها در شهرداری و نظام مهندسی:
در این مرحله نقشهها در نظام مهندسی و در نهایت توسط شهرداری کنترل میگردند.
نقشههای تهیهشده توسط مهندسان، مطابق فرآیند مربوط، در سازمان نظام مهندسی و سپس مرجع صدور پروانه کنترل میشوند.
در صورت وجود ایراد، نقشهها برای اصلاح به طراح ارجاع داده میشوند و پس از رفع ایرادات، فرآیند تأیید ادامه پیدا میکند.
۱۱- معرفی مهندس ناظر و مجری:
با توجه به اینکه مالک موظف است هر سال و تا پایان عملیات ساختمانی، قرارداد همکاری با مهندس ناظر و مهندس مجری را تمدید کند، بهترین زمان برای عقد قرارداد قبل از پرداخت عوارض شهرداری میباشد.
ما پیشنهاد میکنیم در این مرحله ناظرها و مجری را معرفی کنید.
۱۲- پرداخت عوارض شهرداری:
دریافت نامه تأییدیه نظام مهندسی به شهرداری و پرداخت عوارض شهرداری و حق بیمه.
شهرداری با توجه به مشخصات نقشهها و دستور نقشه ابلاغی، عوارض و پرداختهای دولتی را مشخص میکند.
این عوارض بر اساس متراژ هر طبقه و نوع کاربری ساختمان محاسبه میشوند و پس از آن فیش عوارض و نوسازی صادر میشود.
۱۳- تهیه مدارک پیشنویس:
قبل از صدور پروانه ساخت، پیشنویس آن تهیه و به امضای مسئولین ذیربط میرسد.
۱۴- چاپ پروانه و صدور جواز ساخت:
دریافت پروانه ساخت از شهرداری توسط مالک.
نکات مهم در مورد دفترچه پروانه ساختمان در شهر:
- با توجه به اقلیم مرطوب و بارشهای زیاد استان گیلان، بسیاری از شهرداریها در ضوابط فنی خود بر رعایت شیب بام، سیستم زهکشی و مقاومسازی در برابر رطوبت تأکید ویژه دارند.
- همچنین در شهرهای ساحلی مانند بندر انزلی و آستارا، به دلیل نزدیکی به دریا، ممکن است استعلام از سازمان بنادر و دریانوردی یا محیط زیست نیز به فرآیند صدور پروانه اضافه شود.
- دفاتر مهندسی مورد تأیید شهرداری میتوانند ثبت درخواست را الکترونیکی انجام دهند.
- در تمامی شهرهای استان گیلان، مرجع رسمی صدور پروانه ساختمان، شهرداری همان شهر است.
مدارک لازم برای پروانه ساختمان در شهر:
- اصل و کپی سند مالکیت (یا سند تکبرگ)
- کارت ملی و شناسنامه مالک
- در صورت بازسازی یا تخریب و نوسازی، گواهی پایانکار یا عدم خلاف ملک قبلی
- وکالتنامه رسمی در صورت مراجعه غیر از مالک
- سایر فرمها و مدارک مورد درخواست شهرداری
خلاصه نیازهای فنی و مهندسی گرفتن پروانه و جواز ساختمان در شهر:
- معرفی مهندس طراح معمار و تهیه نقشههای معماری
- معرفی مهندس طراح سازه و تهیه نقشههای سازه
- معرفی مهندس طراح مکانیک و تهیه نقشههای تأسیسات (در بعضی شرایط نیاز است)
- معرفی مهندس طراح برق و تهیه نقشههای برق (در بعضی شرایط نیاز است)
- انجام آزمایش خاک (در بعضی شرایط نیاز است)
- معرفی آزمایشگاه بتن (در بعضی شرایط نیاز است)
- معرفی آزمایشگاه جوش (در بعضی شرایط نیاز است)
- تهیه آلبوم نما و طراحی نما (در بعضی مناطق نیاز است)
- تهیه نقشههای فاز دو (در بعضی شرایط نیاز است)
مراحل صدور پروانه ساختمان در روستاهای استان گیلان
مراحل کلی:
- مراجعه به دهیاری
- تعیین مهندس نقشهبردار
- دریافت نامه از دهیاری برای بنیاد مسکن
- ثبت الکترونیک نامه دهیاری به بنیاد مسکن
- دریافت جواب بنیاد مسکن
- مراجعه به مهندس یا دفتر فنی مهندسی
- مراجعه به دهیاری و تأیید نقشه معماری
- تهیه سایر نقشهها (سازه، تأسیسات برق و مکانیک)
- کنترل نقشهها و تعیین مهندسین ناظر توسط نظام مهندسی
- تعیین مجری و آزمایشگاه
- دریافت نامه تأییدیه نظام مهندسی به دهیاری
- پرداخت عوارض دهیاری و حق بیمه
- دریافت پروانه ساخت از دهیاری
توضیح کامل هر مرحله صدور پروانه ساختمان در روستا
۱- مراجعه به دهیاری:
مالک با مدارک هویتی و مالکیتی به دهیاری روستا مراجعه میکند.
مدارک اولیه معمولاً شامل:
- شناسنامه و کارت ملی
- سند مالکیت یا مدارک معتبر مالکیت اعم از قولنامه، بنچاق و …
- سایر مدارک مورد درخواست دهیاری
است.
۲- تعیین مهندس نقشهبردار:
در این مرحله، برای تعیین دقیق موقعیت و ابعاد ملک، مهندس نقشهبردار دارای صلاحیت انتخاب میشود.
یکی از مدارک مورد نیاز در این فرآیند، نقشه UTM و نقشه وضع موجود ملک است.
۳- دریافت نامه از دهیاری برای بنیاد مسکن:
دهیاری، بر اساس طرح هادی مصوب روستا و ضوابط مربوط، درخواست لازم را برای بررسی شرایط ساختوساز به مرجع مربوط از جمله بنیاد مسکن ارائه میکند.
مالک با دریافت نامه از دهیاری برای بنیاد مسکن در خصوص ضوابط ساختوساز طبق طرح هادی مصوب جهت صدور مجوز احداث بنا به بنیاد مسکن مراجعه مینماید. (نامه اعلام ضابطه)
دریافت فرم های مورد نیاز بنیاد مسکن
۴- ثبت الکترونیک نامه دهیاری به بنیاد مسکن:
مراجعه به پیشخوان دولت جهت ثبت الکترونیک نامه دهیاری به بنیاد مسکن و دریافت کد رهگیری.
۵- دریافت جواب بنیاد مسکن:
دریافت جواب بنیاد مسکن در خصوص ضوابط ساختوساز (میزان عقبنشینی، معابر، حرایم و … و همچنین درصد و میزان سطح اشغال، تراکم، تعداد طبقات، حداکثر ارتفاع و مساحت قابل احداث).
ناظر بنیاد مسکن از محل بازدید کرده و رعایت اصول فنی، ایمنی و همچنین حریم رودخانهها یا معابر روستایی را بررسی میکند؛ نکتهای که با توجه به تعدد رودخانههای فصلی در گیلان اهمیت بیشتری دارد و گاه نیازمند استعلام از شرکت آب منطقهای نیز هست.
مطابق قوانین جاری کشور وظیفه رسیدگی به درخواست های تغییر کاربری و اصلاح محدوده در روستاهای کشور و آماده سازی آنها (بازدید کارشناسی از ملک، اخذ استعلامات مربوطه و تهیه گزارش فنی) برای ارائه به جلسات بر عهده بنیاد مسکن انقلاب اسلامی می باشد.
تصمیم گیری در خصوص موافقت یا مخالفت با درخواست ها بر عهده کمیته ای تحت عنوان کمیته تصویب طرحهای هادی و تعیین محدوده روستایی متشکل از بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، سازمان جهاد کشاورزی، اداره کل راه و شهرسازی، استانداری، فرمانداری و بخشداری است.
۶- مراجعه به مهندس یا دفتر فنی مهندسی:
پس از مشخص شدن ضوابط، نقشه معماری بر اساس نیازهای مالک، ضوابط بنیاد مسکن و مقررات ملی ساختمان تهیه میشود.
مالک به مهندس یا دفتر فنی دارای مجوز از نظام مهندسی مراجعه میکند.
مهندس یا دفتر فنی نقشه معماری را طبق نظر مالک و بر اساس ضوابط نامه بنیاد مسکن و مقررات ملی ساختمان تهیه میکند.
۷- مراجعه به دهیاری و تأیید نقشه معماری:
نقشه معماری برای بررسی و تأیید به دهیاری ارائه میشود.
پس از تأیید نقشه و طی مراحل مربوط، فرآیند تهیه سایر نقشههای فنی ادامه پیدا میکند.
مالک با مراجعه به دهیاری جهت تأیید گرفتن نقشه معماری و در نهایت نامه تأیید را دریافت مینماید. (دریافت نامه دستور نقشه)
۸- تهیه سایر نقشهها (سازه، تأسیسات برق و مکانیک):
با توجه به نوع و مشخصات ساختمان، نقشههای مورد نیاز شامل:
- نقشه سازه
- نقشه تأسیسات برقی
- نقشه تأسیسات مکانیکی
توسط مهندسان دارای صلاحیت تهیه میشود.
۹- کنترل نقشهها و تعیین مهندسین ناظر توسط نظام مهندسی:
نقشههای تهیهشده مطابق فرآیند مربوط کنترل میشوند و مهندسان ناظر پروژه نیز بر اساس ضوابط سازمان نظام مهندسی تعیین میشوند.
۱۰- تعیین مجری و آزمایشگاه:
در پروژههایی که معرفی مجری یا آزمایشگاه الزامی باشد، در این مرحله مجری و آزمایشگاههای مورد نیاز پروژه تعیین میشوند.
برای مثال، بسته به مشخصات پروژه ممکن است معرفی آزمایشگاه بتن یا انجام آزمایشهای فنی دیگر مورد نیاز باشد.
۱۱- دریافت نامه تأییدیه نظام مهندسی به دهیاری:
پس از تکمیل مراحل فنی و تأیید نقشهها، تأییدیه مربوط برای ارائه به دهیاری دریافت میشود.
دریافت نامه تأییدیه نظام مهندسی به دهیاری و پرداخت عوارض دهیاری و حق بیمه.
۱۲- پرداخت عوارض دهیاری و حق بیمه:
پس از مشخص شدن هزینههای مربوط، عوارض دهیاری و سایر پرداختهای قانونی، از جمله هزینههای مرتبط با بیمه در صورت وجود، پرداخت میشود.
۱۳- دریافت پروانه ساخت از دهیاری:
پس از تأیید نهایی و تکمیل مدارک و پرداختهای لازم، دفترچه یا پروانه ساختمانی روستایی صادر میشود و مالک میتواند مطابق ضوابط و نقشههای تأییدشده عملیات ساختمانی را آغاز کند.
نکات مهم در مورد دفترچه پروانه ساختمانی روستایی:
- در روستاهایی که دهیاری دارند، صدور پروانه بر عهده دهیاری است، اما این کار همواره با نظارت و تأیید فنی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان مربوطه انجام میشود.
- در روستاهای فاقد دهیاری، این وظیفه مستقیماً بر عهده بنیاد مسکن یا بخشداری محل است.
- پروانههای صادره در روستاها معمولاً دارای اعتبار زمانی محدود هستند و مهلت اتمام ساختوساز در بناهای معمولی نباید بیش از سه سال باشد.
- پس از پایان عملیات ساختمانی، دهیاری با هماهنگی بنیاد مسکن، پایانکار روستایی صادر میکند که تأییدکننده قانونی بودن ساختوساز است.
- در صورتی که ساختمان در حریم رودخانه، جنگل یا اراضی ملی واقع باشد، استعلامهای تکمیلی از منابع طبیعی و آب منطقهای الزامی خواهد بود.

مدارک لازم برای دفترچه پروانه ساختمانی روستایی:
- مدارک هویتی مالک
- سند مالکیت زمین یا گواهی معتبر از بنیاد مسکن
- نقشه ساختمان تهیهشده توسط مهندس ذیصلاح
- تکمیل فرمهای مربوط (مانند فرمهای الف و ب) در روستاهای دارای طرح هادی مصوب
جمعبندی توصیههای گرفتن جواز ساختمان در استان گیلان
تفاوت اصلی میان اخذ پروانه ساختمان در شهرها و روستاهای استان گیلان، در مرجع صادرکننده و حجم بررسیهای فنی است؛
در شهرها این مسئولیت بر عهده شهرداری و در روستاها بر عهده دهیاری با نظارت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی است.
با این حال، در هر دو حالت، تهیه نقشه توسط مهندس دارای صلاحیت، ارائه مدارک مالکیت معتبر و طی کردن مراحل قانونی، شرط اصلی برای ساختوسازی ایمن و بدون مشکل حقوقی خواهد بود.
با توجه به اینکه ضوابط، هزینهها و عوارض ممکن است در هر شهر یا روستا و همچنین در بازههای زمانی مختلف تغییر کند، پیشنهاد میشود پیش از اقدام، از شهرداری، دهیاری یا بنیاد مسکن منطقه مورد نظر، آخرین ضوابط و تعرفههای بهروز را استعلام بگیرید.
| موضوع | شهر | روستا |
|---|---|---|
| مرجع اصلی صدور | شهرداری | دهیاری در روستاهای دارای دهیاری |
| مرجع فنی و شهرسازی | شهرداری و مراجع مهندسی مربوط | بنیاد مسکن و مراجع مهندسی مربوط |
| ضابطه اصلی | طرح تفصیلی و ضوابط شهرسازی | طرح هادی روستا |
| نقشهبرداری | مورد نیاز | مورد نیاز |
| نقشه معماری | مورد نیاز | مورد نیاز |
| نقشه سازه | مورد نیاز | مورد نیاز |
| نقشه برق و مکانیک | مورد نیاز | حسب نوع پروژه |
| مهندسان ناظر | مطابق مقررات | مطابق مقررات |
| عوارض | عوارض شهرداری و هزینههای قانونی | عوارض دهیاری و هزینههای قانونی |
| استعلامهای خاص | حسب موقعیت ملک | حسب موقعیت ملک و حریمها |
مجموعه ابزار و قوانین مورد نیاز در روند صدور پروانه ساخت
در مسیر پیگیری و صدور پروانه ساخت، شما باید اشراف کلی نسبت به مجموعه مقررات ملی ساختمان داشته باشید. این موضوع در زمینه محاسبه هزینهها و تهیه نقشههای ساختمانی به شما کمک میکند. در این قسمت، مجموعه ابزارهای هوشمند و قوانین مورد نیاز شما را از ۲۲ مبحث مقررات ملی گردآوری و دستهبندی کردهایم.
- برنامه محاسبهگر آنلاین هزینهها بر اساس تعرفه استان گیلان ۱۴۰۵
- مجموعه قوانین دستهبندی و تیپبندی انواع ساختمان مورد نیاز در روند صدور پروانه ساخت
- مجموعه قوانین مربوط به ارتفاع و بلندیها در ساختمان
- مجموعه قوانین دودبندی و حریقبندی باکس پله و آسانسورها
- مجموعه قوانین مربوط به تعداد باکس پله مورد نیاز
- مجموعه قوانین مربوط به جزئیات طراحی و ساخت پله
- مجموعه قوانین مربوط به طول راهرو و کریدور در ساختمان
- مجموعه قوانین مربوط به عرض راهرو و کریدور در ساختمان
- مجموعه قوانین مربوط به کلیات و تعداد آسانسور
- مجموعه قوانین مربوط به نورگیرها و نورگیری در ساختمان
- مجموعه قوانین مربوط به هندریل و نرده
- مجموعه قوانین مربوط به دربهای ساختمان
- مجموعه کامل قوانین و ضوابط و قوانین پارکینگ
شرایط کلی برای انتخاب و معرفی مهندس
خدمات مهندسی ساختمان در سازمان نظام مهندسی و شهرداری، در محدوده آپارتمان مسکونی و ساختمانهای غیرخاص، در تمامی رشتهها توسط دو دسته از افراد ارائه میشود:
- توسط شخص حقیقی (مهندس با پروانه نظام مهندسی)
- توسط شخص حقوقی (شرکت با پروانه نظام مهندسی)
با توجه به شرایط پروژه، از جمله متراژ، طبقات، شهر و منطقه شهرداری، شما گاهی مجاز به انتخاب از بین این دو دسته و گاهی مجبور به انتخاب یکی از این دو دسته هستید.
انجام این خدمات و مسئولیت نهایی آن با شخص مهندس یا شرکت مهندسی دارای پروانه فعالیت مجاز است.
توضیح:
در تمامی موارد فوق، در صورتی که پروانه اشتغال به کار مهندس به صورت حقیقی باشد، امضای فرد مهندس کافی است و در صورتی که پروانه اشتغال مربوط به دفاتر حقوقی یا شرکتهای مهندسی باشد، علاوه بر امضای مهندس، امضای مسئول دفتر یا مدیرعامل نیز مورد نیاز است.
بیشتر بخوانید: محاسبه آنلاین تعرفه استان تهران ۱۴۰۵
بیشتر بخوانید: محاسبه آنلاین تعرفه استان قزوین ۱۴۰۵
بیشتر بخوانید: محاسبه آنلاین تعرفه استان اصفهان ۱۴۰۵
بیشتر بخوانید: صدور پروانه و جواز ساختمان در کرج












